فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرآیند رشد و توسعة شهرنشینی در دهه‌های گذشته به‌شدت متأثر از رویکرد اقتصاد سیاسی بوده است؛ به‌ویژه پویشی است که از خارج تحمیل‌شده و محصول روابط نابرابر اقتصادی و اجتماعی با کشورهای توسعه‌یافته به همراه کاتالیزور تصمیمات فردی است. پژوهش حاضر از لحاظِ هدف کاربردی و از منظر روش توصیفی- تحلیلی است و با هدف بررسی تأثیر اقتصاد سیاسی بر پویش شهرنشینی در فاصله زمانی 1300 تا 1357 پرداخته‌شده است. برای تبیین مدل تحقیق پنج دسته عوامل سیاسی، اقتصادی، نهادی، اجتماعی و کالبدی در نظر گرفته شدند. در این مطالعه با استفاده از مدل‌های اقتصادسنجی فضایی با سه نوع داده مقطعی، سری زمانی و تلفیقی اقدام به بررسی داده‌ها شد. با توجه به عدم دسترسی به اطلاعات کافی، در خصوص شاخص‌های موردمطالعه، ابتدا شهرهای مراکز استان و سپس شهرهای ناحیه‌ای درجه ۲ و درجه ۳ مورد ارزیابی قرار گرفتند؛ در این مطالعه با استفاده از داده‌های شهرهای کشور مدل رشد جمعیت با استفاده از مدل خطای فضایی مورد تحلیل قرار گرفت. به دلیل وجود ناهمسانی واریانس در این مدل از برآوردگر KP –HET استفاده‌شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد از بین متغیرهای اقتصادی؛ شاخص فقر، نرخ بیکاری، تخصص گرایی و از بین متغیرهای اجتماعی میزان مهاجرت، نرخ باروری عمومی و جمعیت فعال به‌عنوان مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رشد جمعیت شهرها ارزیابی‌شده است و شاخص کالبدیِ شبکه راه‌ها اثرگذاری مثبتی را نشان نداده است.