فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اخیراً در آبزی پروری استفاده از ترکیبات گیاهی به‌عنوان محرک­های ایمنی جهت تقویت سیستم ایمنی ماهیان رایج شده است. برخی گیاهان منبعی غنی از تانن­ها، پلی‌ساکاریدها، آلکالوئیدها، فلاوونوئیدها، ساپونین‌ها و پلی پپتیدها هستند که نقش­های مختلفی از جمله داشتن اثرات ضد میکروبی و تقویت سیستم ایمنی ماهیان برای آنها مشخص شده است. در تحقیق حاضر تعداد 150 قطعه ماهی قرمز (میانگین وزن 135 گرم) به سه گروه شامل گروه شاهد (T1)، فلز+عصاره گیاه چای سبز (T2) و فلز (T3) با سه تکرار تقسیم شدند. دز بهینه عصاره در جیره غذایی ماهیان (65/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم غذا)، غلظت تحت کشنده فلزات سنگین کادمیوم (5/0 میلی‌گرم در لیتر) و جیوه (5/0 میلی‌گرم در لیتر) تعیین گردید. به منظور بررسی شاخص­های بیوشیمیایی سرم خون، نمونه‌برداری در روزهای سوم، هفتم و چهاردهم پس از مواجهه با غلظت تلفیقی فلزات سنگین کادمیوم و جیوه صورت گرفت. نتایج نشان داد پروتئین کل، کلسترول، گلوکز و مقادیر آنزیم­های لاکتات دهیدروژناز (LDH)، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) و آلکالین فسفاتاز (ALP)، در تیمار دریافت‌کننده عصاره گیاهی (T2) تفاوت معنی‌داری با سایر تیمارها داشت (05/0P<). به‌طوری‌که مقادیر AST، ALP و LDH در تیمارهای حاوی فلز بیشتر از گروه شاهد می­باشد (05/0P<). از سوی دیگر مقادیر پروتئین کل، کلسترول و گلوکز در تیمار حاوی فلز که عصاره گیاه دریافت ننمودند، نسبت به سایر تیمارها بطور معنی‌داری بیشتر بود (05/0P<). به‌طوری‌که وجود عصاره در جیره سبب کاهش تأثیر منفی فلز بر شاخص­های مذکور گردید. بر طبق نتایج اینگونه میتوان بیان نمود که در تیمار دریافت‌کننده عصاره گیاهی، سیستم ایمنی ماهی بهبود یافته و مقادیر شاخص­های بیوشیمیایی در سطح بهینه بوده است. با توجه به اینکه فلزات سنگین موجود در منابع آبی بر شاخص­های بیوشیمیایی خون ماهیان تأثیر منفی می­گذارند، از نتایج تحقیق حاضر، به نظر می­رسد استفاده از عصاره گیاهی سبب افزایش توان فیزیولوژیک ماهی در مقابل اثرات منفی آلاینده­های زیست‌محیطی گردد. از این‌رو استفاده از عصاره گیاه چای سبز در جیره ماهیان جهت افزایش توان فیزیولوژیکی و کاهش آسیب­های کبدی در مواجهه با پسابها و آلودگی‌های صنعتی پیشنهاد می‌گردد.