ژئوپلیتیکِ هوش مصنوعی؛ رَه‌نشانِ نظری رقابت‌های الگوریتمی بازیگرانِ نظام جهانی

نویسندگان

1 استاد گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 پژوهشگر فوق دکترا روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.22034/igq.2024.143237
چکیده

در چند سال اخیر با پیدایشِ انقلاب صنعتیِ چهارم و بسیط یافتن نظام­ هایِ سایبری، هوش مصنوعی به عنوان عنصری حیاتی و ارزشمند تلقی شده و تسلط بر آن به عنوان مولفه ­ای از قدرت محسوب می­شود. اهمیت این موضوع را زمانی بهتر متوجه می­شویم که رقابت ­های استراتژیکِ بازیگران بین ­المللی-عموماً قدرت­های بزرگ-جهتِ فعالیت­ های خود را به سمت و سوی تحقیق و توسعه در حوزۀ هوش مصنوعی سوق داده و در حال تبدیل کردن آن به یکی از مهم‌ترین مزیت­ های راهبردی در محیط بین ­المللی هستند. این مقاله با مفروض گرفتن آیندۀ رقابتِ ژئوپلیتیک-ژئواستراتژیک با محوریتِ هوش مصنوعی و کاربردهای آن و با بهره ­گیری از روش تحلیلی-توصیفی به دنبالِ پاسخِ به این سوال است که "شبکۀ ژئوپلتیکی سیستم بین­ الملل" چگونه توسط جوهرۀ دوانگارِ هوش مصنوعی دچار دگردیسی شده است؟ یافته­ های پژوهش نشان می­ دهد هوش مصنوعی و سیستم الگوریتمی با بازتولید مولفه ­های نوینِ ژئوپلیتیکی و استفاده از کارکردهای نظامی، امنیتی، سیاسی، ژئواکونومیکی و ژئوکالچریِ آن، تاثیر قابل ملاحظه­ ای در ارتقاء، تحول و تطورِ قدرت کنشگران بین­ المللی دارد.