بررسی تنوع و پراکنش پرتاران در جزیره ‏قشم و تأثیر پساب کارخانه آب شیرین‌کن ‏بر آنها

نویسندگان

1 ‏ کارشناس، گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه علوم و ‏فنون دریایی خرمشهر

2 دانشیار، گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه علوم و ‏فنون دریایی خرمشهر

3 دانشیار، گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه علوم و ‏فنون دریایی خرمشهر

4 دانشیار، گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه علوم و ‏فنون دریایی خرمشهر

5 استادیار، گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه هرمزگان

doi
10.30473/eab.2019.47573.1729
چکیده

مطالعه حاضر به منظور بررسی تنوع و پراکنش گونه‌ای پرتاران در جزیره قشم و تأثیر آب‌شیرین‌کن­ها برآنها صورت پذیرفت. نمونه‌برداری از بستر 9 ایستگاه در فصول تابستان و زمستان 1393 انجام گردید. تأسیسات آب شیرین­کن قسمت عمده­ای از آب شرب جزیره قشم را تأمین می کند. ایستگاه 1 (محل تخلیه پساب کارخانه آب‌شیرین‌کن) دارای بیشترین دما و شوری در هر دو فصل تابستان و زمستان بود که نشان‌دهنده اثرات تخلیه پساب آب‌شیرین‌کن در ایجاد آلودگی حرارتی در ایستگاه 1 بود. جنس بستر ایستگاه‌های مورد مطالعه سیلت- رسی بوده، همبستگی مثبت بین مواد آلی و دانه‌بندی رسوبات نشان داده شد. در ایستگاه‌های 4 و 5 که رسوبات بیشتر از نوع سیلت و رس بود، درصد مواد آلی و کل کربن آلی نیز بیشتر بود. در این مطالعه 49 جنس و گونه پرتار که متعلق به 26 خانواده، 7 راسته و 3 زیر رده بودند، شناسایی شد. بین فراوانی پرتاران و درصد رسوبات سیلت و رس ارتباط معکوس معنی‌داری مشاهده شد. از خانواده Cossuridae گونه Cossura sp. به‌عنوان گونه غالب و از خانواده Orbiniidae گونه Scoloplos simplex بیشترین میزان فراوانی را در میان افراد این خانواده به‌خود اختصاص داد. نتایج نشان داد که کمترین میزان تنوع در ایستگاه 1 (محل خروج پساب آب­شیرین­کن) بودکه بین ایستگاه 1 ­و سایر ایستگاه‌ها در هر دو فصل، اختلاف معنی‌داری وجود داشت (05/0˂P). به­نظر می­رسد آب‌شیرین‌کن­ها با افزایش دما و شوری تأثیرات نامطلوبی روی تنوع گونه­ای پرتاران گذاشته­است.