تحلیل نظری نقش مؤلفه‌های مدیریت سیاسی فضا بر پایداری منابع آبی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایران.

2 استاد بازنشسته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

4 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

doi
10.22034/igq.2024.181778
چکیده

مسئله پایداری منابع آبی یکی از جدی­ترین چالش­هایی است که کشورها در چند دهة اخیر با آن مواجه بوده‌اند. پایداری منابع آبی عبارت‌است از: تأمین نیازهای آبی نسل حاضر و نسل‌های آینده؛ بنابراین حفظ چنین وضعیتی ارتباط مستقیمی با مدیریت سیاسی فضا در یک کشور دارد. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی ـ تحلیلی و در چارچوب رابطه سیاست و فضا از دیدگاه نظری به دنبال بررسی نقش مؤلفه­‌های مدیریت سیاسی فضا بر پایداری منابع آبی است. یافته­‌های پژوهش نشان می­‌دهد که سه بُعد 1. قانون‌گذاری(شامل: ساختار حکومت در یک کشور، تفویض اختیارات به نهادهای متولی آب، تمرکز قدرت سیاسی، تعدد و سطوح نهادهای قانون‌گذار، رابطه حکومت و ملت، الگوی نظام سیاسی حاکم) 2. مدیریت اجرایی(شامل: سیستم بودجه‌ریزی کشور، استراتژی­های توسعه ملی، مسئله کارآمدی دولت و نهادهای زیرمجموعه، فرهنگ سیاسی، بوروکراسی، منابع درآمدی دولت، سطوح مدیریت اجرایی)3. تقسیمات سیاسی فضا(شامل: توازن و عدم توازن در واحدهای استانی، تمرکز در کانون‌های سیاسی ـ اداری، معیارها و ضوابط تقسیمات کشوری، همگونی و ناهمگونی واحدهای سیاسی فضایی از جنبه طبیعی، نیروهای تأثیرگذار بر فرایند تقسیمات سیاسی) از جمله مهم‌ترین ابعاد و مؤلفه‌هایی هستند که پایداری منابع آبی را تحت‌تأثیر قرار می­‌دهند.