تأثیر تروریسم بر تغییر الگوی روابط دشمنی در مجموعه امنیتی غرب آسیا (2001 ـ 2019)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی رشته روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران

2 استاد گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران

doi
چکیده

نظریه‌پردازان مجموعه امنیتی منطقه­ای معتقدند که مجموعه امنیتی غرب آسیا به‌خاطر سه مؤلفه کانون متخاصم، امنیتی‌دیدن مسائل و بافتار امنیتی منطقه­ای خاص خود، همواره منازعه‌گرا و براساس الگوی روابط دشمنی می‌باشد. به‌خاطر همین است که ما در دوره‌های مختلف در این منطقه شاهد الگوی روابط دشمنی می‌باشیم. پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 و شکل‌گیری گروه‌های تروریستی در منطقه غرب آسیا تغییری در الگوی روابط دشمنی شکل گرفت. هدف اصلی از نگارش این پژوهش، درک صحیح از تأثیر تروریسم بر تغییر الگوی روابط دشمنی در مجموعه امنیتی غرب آسیاست. تروریسم از چه طریقی توانسته است بر تغییر الگوی روابط دشمنی در غرب آسیا مؤثر باشد؟ روش مورداستفاده در این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه­ای و اینترنتی است. از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش این است که الگوی روابط دشمنی از نوع نظامی اگرچه برگرفته از تروریسم است؛ ولی پدیده تروریسم ساخته دست قدرت‌های خارج از منطقه، مانند امریکا، و داخل منطقه، مانند عربستان و رژیم صهیونیستی، جهت موازنه‌سازی در برابر جمهوری اسلامی ایران است. تا وقتی‌که کشورهای این منطقه برمبنای پارادایم واقع‌گرایی و معمای امنیت عمل می‌کنند، نمی‌توانند در برابر برخی از پدیده‌ها، مانند تروریسم، به ائتلاف منطقه­ای برای ازبین‌بردن آن دست بزنند. لذا، برای شکل‌گیری الگوی روابط دوستی، احتیاج به شکل­گیری ائتلاف­های منطقه­ای درقالب همکاری‌های اقتصادی و ازبین‌بردن اختلافات مذهبی و ایدئولوژیکی می‌باشیم.