بررسی عدم شکلگیری جامعه امنیتی کثرتگرا در مجموعه امنیتی شمال شرق آسیا
نویسندگان
1 دانشیار گروه روابط بین الملل، تربیت مدرس
2 دانش آموخته مقطع دکتری گروه روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
بهدنبال تحولات رویداده در ساختار نظام بینالملل، پدیده جهانیشدن و تغییر در ماهیت تهدیدات و بازیگران تهدیدساز وابستگی متقابل امنیتی میان کنشگران دولتی افزایش یافته است. اگرچه وابستگی متقابل امنیتی در سطوح و مناطق مختلف احساس میشود؛ اما این مسئله در رابطه با واحدهای همجوار جغرافیایی که با یکدیگر مجموعههای امنیتی منطقهای را شکل میدهند، بیشتر نمود پیدا میکند. مرور مجموعههای امنیتی در مناطق مختلف حکایت از آن دارد که در پارهای از مناطق، علیرغم ظرفیتها و زمینههای شکلگیری جوامع امنیتی و نیاز شدید به شکلگیری این نوع از جوامع این امر محقق نشده است. مجموعه امنیتی شمال شرق آسیا بهعنوان یک زیرسامانه راهبردی در منطقه شرق آسیا در چنین شرایطی بهسر میبرد. در این نوشتار سعی بر آن است که با بهرهگیری از عناصر نظریه مجموعه امنیتی به این سؤال پاسخ داده شود که چرا جامعه امنیتی کثرتگرا در منطقه شمال شرق آسیا شکل نگرفته است؟ در پاسخ، فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که دو مؤلفه معنایی (الگوی دوستی و دشمنی، فرهنگ) و مادی (رقابتهای منطقهای دو بازیگر اصلی، مجاورت و اختلافات ارضی، اقتصاد) بهعنوان متغیرهای منطقهای و حضور امریکا در معادلات امنیتی منطقه بهعنوان متغیر فرامنطقهای مهمترین دلایل عدم شکلگیری رژیم امنیتی مشترک در منطقه میباشند. پژوهش پیش رو با کاربست روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای نگارش یافته است.