مقایسه اثرات ضدقارچی عصاره‌های ‏مختلف بخش هوایی و ریشه گیاه ‏گل‌گاوزبان ایتالیایی (‏Echium italicum‏) بر ‏گونه‌های کاندیدا با دو آنتی‌بیوتیک ‏نیستاتین و فلوکونازول

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ‏خرم‌آباد

2 دکتری، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور اصفهان

3 استاد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور اصفهان

4 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ‏خرم‌آباد

doi
10.30473/eab.2019.45696.1700
چکیده

اخیراً به‌علت افزایش عفونت‌های کاندیدیایی و عود مکرر آن‌ها و با توجه به مقاومت گونه‌های کاندیدا به اکثر داروهای ضدقارچی، برای اولین بار خواص ضدقارچی عصاره‌های مختلف از بخش‌های هوایی و ریشه گیاه گل‌گاوزبان ایتالیایی در مقایسه با آنتی‌بیوتیک‌ها‌ مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه عصاره‌های متانولی، ان-هگزانی و آبی از قسمت‌های مختلف گیاه در غلظت‌های مختلف به روش خیساندن تهیه گردید و روی دو گونه قارچ کاندیدا گلابراتا و کاندیدا تروپیکالیس به روش انتشار دیسک و MIC (حداقل غلظت مهار کنندگی)، MFC (حداقل غلظت قارچ‌کشی) به‌روش میکرودایلوشن بررسی شد. آنتی‌بیوتیک نیستاتین و فلوکونازول به‌عنوان کنترل مثبت، دی متیل سولفوکساید به‌عنوان کنترل منفی استفاده گردید. داده‌ها توسط واریانس یک طرفه ANOVA و آزمون t تست آنالیز شدند. نتایج نشان داد که عصاره‌های مختلف ریشه فعالیت ضدقارچی بیشتری بر علیه هر دو گونه کاندیدا نسبت به بخش هوایی گیاه نشان داد (05/0˂P). عصاره متانولی ریشه بیشترین میانگین قطر هاله عدم رشد و کمترین MIC (μg/μl62/15) و MFC ( μg/μl25/31) علیه کاندیدا گلابراتا نشان داد، به‌طوری‌که میانگین قطر هاله عدم رشد عصاره متانولی ریشه در غلظت 5 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر (5/0±5/18) بیشتر از میانگین قطر هاله عدم رشد آنتی‌بیوتیک نیستاتین برای کاندیداگلابراتا می‌باشد. نتایج نشان داد که عصاره‌های این گیاه دارای اثرات ضدقارچی روی هر دو گونه کاندیدا می‌باشد و بعد از آزمایش‌های تکمیلی و بالینی می‌تواند به‌عنوان یک داروی ضدقارچی مناسب علیه عفونت‌های ناشی از کاندیدا گلابراتا و تروپیکالیس استفاده شود.