الزامات ژئوپلیتیکی توانمندسازی سواحل جنوب ایران: از منظر افزایش قدرت دریایی
نویسندگان
1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه مراغه، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیا، مراغه، ایران.
2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، گروه جغرافیای سیاسی، تهران، ایران.
doi
10.22034/igq.2024.434363.1828چکیده
ایران در زمره کشورهایی است که از موقعیت دریایی مناسبی برخوردار است و میتواند از موهبتهای دریایی بهرهمند شود. موقعیت جغرافیایی ایران بین دریای خزر از سمت شمال، خلیجفارس و دریای عمان از سمت جنوب، موقعیت دریایی مناسبی برای ایران به ارمغان آورده است. ایران میتواند با برخورداری از مزایای اقتصادی و دریانوردی تجاری، به ارتقاء جایگاه قدرت دریایی خود در عرصه منطقهای و فرامنطقهای کمک نماید. نوشتار پیشرو در پی تببین الزامات ژئوپلیتیکی توانمندسازی سواحل جنوب ایران به عنوان پیونددهنده فضای داخلی به فضای بینالمللی است؛ امری که موجب ارتقاء قدرت دریایی کشور میگردد. روش تحقیق مقاله مزبور با بهرهگیری از روش توصیفی و تحلیلی و استفاده از مطالعات کتابخانهای و اسناد مربوطه است. نتایج نشان میدهد، عواملی همانند ماهیت برّی ایران و بیتوجهی تاریخی به سواحل جنوبی؛ ظرفیت جغرافیایی، ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی سواحل ایران(همانند: شرایط توپوگرافی و اقلیمی مناسب، سواحل طولانی، مجاورت با عرصههای اقیانوسی، تسلط بر شبکههای ارتباطی دریایی، ویژگیهای ترانزیتی پیوندی و امکان اتصال کشورهای شمالی و جنوبی به یکدیگر)؛ نقش سواحل جنوبی ایران بویژه سواحل مکران در قدرت دریایی و همچنین اهمیت دریا در اسناد بالادستی، میتواند در تقویت سواحل و قدرت دریایی کشور مورد توجه بیش از پیش قرار گیرند. راهکارهای پیشنهادی باید متکی بر مواردی همانند وابستهسازی سایر بازیگران منطقهای و فرامنطقهای به سواحل ایران و بهرهمند شدن از توسعه تکنولوژی دریایی در قالب یک استراتژی و دیپلماسی دریایی هوشمند به اجرا درآید.