تبیین ژئواکونومیک امکان‌سنجی خام‌فروشی منابع نفت و گاز در حکمرانی پیشرفت کشور

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.

2 کارشناسی ارشد مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/igq.2024.432922.1827
چکیده

خام­فروشی در کشورهای نفت­خیز از مسائل اساسی آنهاست. در این ­میان، ایران یکی از کشورهایی است که از این مساله رنج می­برد. به­نحوی که در اسناد بالادستی بر توقف صادرات نفت خام تاکید دارد. در پیش­نویس سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت هم به­عنوان سند فرادستی کلیه اسناد سیاست‌گذاری کشور به کاهش مستمر صادرات مواد خام و جایگزینی آن با زنجیره‌ای از تولید ارزش‌افزوده تاکید شده است. با این فرض به بررسی این موضوع با بهره­گیری از تجربیات جهانی به روش اسنادی پرداخته شده‌است تا با برگزیدن رویکردی مناسب برای تحقق تدبیر سند الگو نائل آمد. نتایج پژوهش نشان می­دهد با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک و قابلیت­های ژئواکونومیک انرژی کشور، رویکرد توسعه و تکمیل زنجیره ارزش نفت ­و ­گاز، رویکردی ضروری، راهبردی و آینده­نگرانه برای حکمرانی پیشرفت کشور است که تحقق این مهم، مستلزم برگزیدن رویکرد تلفیقی و ساخت پتروپالایشگاه­هاست که با اتکاء فناوری­های پیشرفته، می‌تواند زمینه کاهش مستمر خام‌فروشی را فراهم ­کند