سیاست دفاعی و امنیت جمعی در غرب آسیا

نویسندگان

1 نویسنده مسئول:دانشیار روابط بینالملل دانشگاهتهران، تهران، ایران

2 استادیار جامعهشناسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
چکیده

نبود نظام امنیت جمعی در غرب آسیا مسئله‌ای بنیادین برای دولت‌های منطقه است. اینکه چرا یک نظام امنیت جمعی در منطقه وجود ندارد و چگونه سیاست‌های دفاعی امکان امنیت جمعی را محدود ساخته است؟ و چه راهکارهایی برای برون‌رفت از این وضعیت وجود دارد؟ از مهم‌ترین پرسش‌های مطرح‌شده در این رابطه است. ایده اصلی این نوشته آن است که رابطه سیاست دفاعی و نظام امنیت جمعی یک رابطه متقابل است و سیاست دفاعی در واکنش به محیط امنیتی منطقه‌ای شکل گرفته و تأثیر آن بر محیط امنیتی می‌تواند به ساختارهایی از جامعه امن منطقه‌ای تا نظام امنیت جمعی، موازنه پایدار، موازنه شکننده و یا بحران منطقه‌ای منجر شود. در مورد غرب آسیا نیز محیط منطقه‌ای قطبی‌شده، مداخله‌پذیر و بحرانی در تعامل با محیط‌های داخلی متأثر از نگرش متعارض نخبگان، نبود اولویت‌های همکاری‌جویانه و انگیزه‌های هجومی، شرایط را به‌سوی یک موازنه شکننده و بحرانی سوق داده و مانعی اساسی برای نظام امنیت جمعی رقم زده است. برای بررسی این ایده با استفاده از روش تحلیل کیفی داده های موجود به ارائه مبانی نظری، بررسی محیط منطقه‌ای غرب آسیا، سیاست دفاعی دولت‌های مهم آن و نیز ساختار نظام منطقه‌ای و پیامدهای آن پرداخته‌ایم.