بنیان‌های ژئوپولیتیک و ظرفیت‌ها و چالش‌ها در سیاست ائتلاف ایران با کشورهای منطقه امریکای لاتین

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل در دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

doi
چکیده

توسعه ارتباطات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و... با کشورهای منطقه امریکایی لاتین در دو دهه گذشته ازجمله رویکردهای مهم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده است. دراین‌میان، آنچه اهمیت دارد، تبیین و بهینه‌سازی الگوی رفتارى جمهوری اسلامی ایران نسبت کشورهای امریکای لاتین درراستای منافع ملی و متناسب با تحولات ساختاری نظام بین­الملل می­باشد. برهمین‌اساس، هدف اصلی این پژوهش؛ «تبیین بنیان‌های ژئوپولیتیک، ترسیم وضعیت کنونی و ظرفیت­ها و چالش­های آتی سیاست ائتلاف جمهوری اسلامی با منطقه امریکای لاتین» است. لذا در این پژوهش که از نوع توصیفی ـ تحلیلی با جمع‌آوری داده‌های کتابخانه‌ای است، تلاش شد به این پرسش اصلی پاسخ داده شود که «سیاست ائتلاف در رویکرد جمهوری اسلامی ایران به منطقه امریکای لاتین واجد چه مشخصه‌هایی است؟» در پاسخ، ضمن طرح سؤالات فرعی و با بهره‌گیری از مبانی نظری مبتنی‌بر «عمق راهبردی» و «موازنه نرم»، این فرضیه اصلی ارائه می‌شود که «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران درقبال منطقه امریکای لاتین مبتنی‌بر سیاست ائتلاف با تأکید توأمان بر هویت ارزشی و ضرورت‌های افزایش منزلت ژئوپولیتیک جهت مقابله با نظام هژمونیک تبیین می‌شود». این سیاست ائتلاف شامل مؤلفه‌های: هنجارمحوری، فرصت‌انگاری، توسعه عمق راهبردی و منفعت‌محوری است. برهمین‌اساس نیز ایران در سطوح و ابعاد مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و... باید لحاظ‌داشتن ظرفیت‌های امریکای لاتین و چالش­های موجود (آنچنان‌که در متن پژوهش تشریح شده است) سیاست ائتلاف را درپیش گیرد.