فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی حضور نظامی امریکا در اروپا و دلایل ژئوپولیتیک، ژئواکونومیک و راهبردی جابه‌جایی این پایگاه‌ها که موجب تغییر موازنه از غرب به شرق اروپا شده، پرداخته است. منشأ حضور نظامی و ایجاد پایگاه‌های نظامی امریکا در اروپا به جنگ جهانی اول و در سطحی گسترده به جنگ جهانی دوم بازمی‌گردد. الزامات جنگ سرد این فرصت را برای امریکا فراهم کرد تا با هدف و بهانه مقابله با کمونیسم و بلوک شرق و جلوگیری از نفوذ آن در کشورهای اروپای غربی، پایگاه‌های نظامی خود در این قاره را دائمی کند. کشورهای آلمان، ایتالیا، انگلیس، اسپانیا، یونان و پرتغال به‌طور سنتی کشورهایی هستند که امریکا بیش از هرجای دیگر اروپا در آنها دارای پایگاه نظامی است. بااین‌حال از اوایل قرن 21 میلادی به دلایل مختلف اقتصادی، سیاسی، امنیتی ـ نظامی، راهبردی و ژئوپولیتیک اقداماتی درخصوص تعطیلی برخی پایگاه‌ها و جابه‌جایی آنها به اروپای شرقی و جنوب شرقی شروع شده است. فرضیه مقاله این است که عزیمت پایگاه‌های امریکا به سمت اروپای شرقی ذیل سه منطق اقتصادی، راهبردی و ژئوپولیتیک قابل بررسی است. دراین‌راستا، هزینه‌های بالای نگهداری نیروها در اروپای غربی، وجود فضاهای مناسب در شرق اروپا برای انجام رزمایش‌های نظامی گسترده، سختگیری‌های بیشتر نهادهای محیط‌زیستی و افکار عمومی در کشورهای اروپای غربی، حضور نظامی در دموکراسی‌های نوپای اروپای شرقی و نزدیکی به مناطق عملیاتی در قفقاز و غرب آسیا از مهم‌ترین دلایل جابه‌جایی پایگاه‌های نظامی امریکا از غرب به شرق اروپا می‌باشد.