فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سازماندهی، نظم بخشی و کنترل فضای جغرافیا پیوسته هدفی درخور جهت کنشگری بازیگران عرصه نظام بین‌الملل می‌باشد. بنظر می‌رسد به مانند دیدگاه‌های سنتی ژئوپلیتیک، جایگاه بی‌بدیل عناصر کالبدی- ساختاری فضای جغرافیا بر قدرت بیشترین نقش را در انفعال و اتخاذ سیاست‌های قلمروخواهی کشورها دارد. پژوهش حاضر که از نظر هدف، بنیادی-کاربردی است با رویکرد توصیفی-تحلیلی با استناد به منابع کتابخانه‌ای و پژوهش میدانی به دنبال شناخت مولفه‌های موثر(عوامل و شیوه‌ها) بر کنش قلمروسازی ژئوپلیتیکی کشورهاست. بر این اساس در بخش کتابخانه‌ای مهمترین شاخص‌ها و متغیرهای موثر استخراج و بر اساس ماهیت در قالب چهار مولفه سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی طبقه‌بندی گردیدند. نتیجه حاصل از تجزیه وتحلیل 73 پرسش‌نامه بخش میدانی نشان می‌دهد در بین عوامل قلمروسازی ژئوپلیتیکی، مولفه‌های سیاسی با امتیاز۷۳/۲، اقتصادی۶۶/۲، نظامی۵۱/۲ و فرهنگی۱/۲ و در بخش شیوه‌های قلمروسازی ژئوپلیتیکی، مولفه‌های فرهنگی با امتیاز81/2، نظامی53/2، اقتصادی42/2 و سیاسی23/2 در اولویت قرار دارند. در نهایت با توجه به یافته‌های کتابخانه‌ای و میدانی، مدل نظری پیشنهادی کنش قلمروسازی ژئوپلیتیکی کشورها در قالب 4 مولفه و 46 متغیّر طراحی گردید.