تحلیل ژئوپلیتیکی روابط کشورهای شمال اقیانوس هند بر تدوین سیاستگذاری جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
چکیده
رفتار سیاسی یک کشور در عرصه فرامرزی و جهانی، برگرفته از ژئوپلیتیک و اهداف معطوف به آن است. امروزه کشورهای دنیا تلاش میکنند با بهرهگیری از عوامل ژئوپلیتیکی و سایر عوامل مؤثر بر قدرت ملّی نسبت به اتخاذ سیاستگذاریهای مناسب در راستای پیشرفت همهجانبه، اقدام نمایند. با توجه به تغییرات موجود در نظام بینالملل، ایران نیز همگام با سیاستهای جهانی، درصدد بازتعریف سیاسى و تبیین نقش و جایگاه منطقهاى و بینالمللى خود است. بدون شک حفظ و ارتقاى چنین جایگاهى، تنها با ارائه هدفى جدید و واگذارى به پارادایم جدید، یعنى دسترسى به یک قدرت منطقهاى، امکانپذیراست. تبدیل شدن ایران به یک هژمون منطقهاى البته نه به صورت مکانیکى و فیزیکى و یا صرفاً ایدئولوژیکى، بلکه به صورتى که بتوان از قدرتهاى رقیب در منطقه جلوتر رود، نیاز به برنامهریزى جامعی دارد. پژوهش پیشرو با بهرهگیری از روش تفسیری تحلیلی، در تلاش است تا با فرض وجود رقابتهای گسترده بین قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای در حوزه شمال اقیانوس هند، با توجه به نقش و عملکرد کشور ایران در آبهای اقیانوس هند، ابتدا به تبیین و تحلیل رابطه نقش ژئوپلیتیک شمال اقیانوس هند در تدوین سیاستگذاریهای جمهوری اسلامی ایران پرداخته و سپس به ابعاد گوناگون عوامل ژئوپلیتیکی در نقشآفرینی ایران در این منطقه، بپردازد و در نهایت به ارائهی راهکارهایی برای بهبود عملکرد سیاستگذاریهای جمهوری اسلامی ایران در این پهنهی مهم بپردازد. در این راستا، کشور ایران با بسترسازی اجماع منطقهای و جهانی، فرصتهای جدیدی را برای تضمین منافع اقتصادی و امنیت ملی خود تولید مینماید.