حاکمیت و امنیت ملی در پرتو آزادی اطلاعات
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: گروه حقوق، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
3 گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
doi
چکیده
این مقاله درپی آن است تا حاکمیت و امنیت ملی در پرتو آزادی اطلاعات را مورد بررسی قرار دهد. آزادی اطلاعات یکی از قواعدی است که بهعنوان حقوق بشر مورد قبول جوامع بینالمللی و داخلی قرار گرفته و باتوجهبه اسناد بینالمللی موجود، از پشتوانه حقوقی لازم برخوردار است. اصل حاکمیت دولتها و مسئله امنیت ملی نیز از چنان اهمیتی برخوردار است که کشورها در دفاع از حقوق حاکمیتی خود از هیچ تلاشی فروگذار نمیکنند. این مسئله منجر به بروز جدال بین اصل حاکمیت دولتها و اصل آزادی اطلاعات شده است. ازاینرو، اسناد حقوقی درحالیکه بر آزادی جریان اطلاعات تأکید کردهاند، محدودیتهایی ازجمله حمایت از امنیت ملی و نظم عمومی را بر آن وضع نمودهاند تا بدینوسیله از حقوق حاکمیت، درکنار حقوق بشر حمایت کرده باشند. اما برخی کشورهای قدرتمند خود را چندان متعهد به اصول موجود در این زمینه نشان نداده و از طریق بهکارگیری ابزارهای جنگ نرم و جاسوسی رسانهای موجب نقض حاکمیت و امنیت داخلی دیگر کشورها شدهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد علیرغم اهمیتی که حقوق بشر و آزادیهای انسانی دارند، اما اگر هریک از این آزادیها تهدیدی برای امنیت ملی کشورها بهشمار آیند، باید کنترل و محدود شوند، زیرا در تقابل بین آزادی اطلاعات و حقوق حاکمیت، اولویت بر حفظ حقوق حاکمیت است. درنتیجه، باید تلاش شود با وضع قواعد بینالمللی به نحوی بر آزادی اطلاعات نظارت شود تا بهصورت لجامگسیخته تبدیل به فرصتی در دست قدرتهای بزرگ برای تحقق اهداف ضدحاکمیتی علیه کشورهای دیگر نشود. چارچوب نظری تحقیق برمبنای اسناد و قوانین حقوق بینالملل است. روش پژوهش حاضر مبتنیبر روش توصیفی ـ تحلیلی بوده و ابزار گردآوری دادهها "کتابخانهای" و "اسنادی" است.