سیرتحول گونه‌شناسی پژوهش میان‌رشته‌ای: مطالعه‌ای تاریخی‌ـ‌تبارشناسانه

نویسندگان

1 استاد گروه آموزش عالی دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایران

3 دانشیار برنامه‌ریزی درسی دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران

doi
10.22035/isih.2019.2929.3266
چکیده

پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در دو دهۀ اخیر از رشد کم‌سابقه‌ای برخوردار شده‌اند. مرور ادبیات علمی مربوط نشان می‌دهد که این دسته از پژوهش‌ها اهمیت روش‌شناختی و نیز گونه‌شناختی معتنابه‌ای دارند. هدف این پژوهش این است که با استفاده از روش اسنادی و با توجه به روند تاریخی به مقایسه و توصیف و تبیین طبقه‌بندی‌های مختلف از پژوهش میان‌رشته‌ای، فارغ از طبقه‌بندی‌های که تاکنون انجام‌ شده است، بپردازد. این مطالعه با رویکردی تبارشناسانه بر آن است  که به‌رغم به‌هم‌پیوستگی‌ها، گسستگی‌ها، و طبقه‌بندی‌های گوناگون پژوهش میان‌رشته‌ای، به ریشه‌یابی این گونه‌ها پرداخته و گفتمان جدیدی را در این قلمرو مطرح سازد. این مقاله نشان می‌دهد که طبقه‌بندی‌های پژوهش در بسیاری از موارد با هم همپوشانی داشته و پژوهش میان‌رشته‌ای از اواخر قرن بیستم تا دهه‌های اخیر همراه با تحولات نقش دانشگاه‌ها در جامعه، از تأکید بر طبقه‌بندی ساختاری به‌سوی تأکید بر طبقه‌بندی ساختاری‌ـ‌کاربردی سوق یافته است و دانش از ماهیت آکادمیک به‌سوی ماهیت پسا آکادمیک تغییر ماهیت داده است.