واکاوی بحران امنیتی در لیبی: دلایل و پیامدها، سالهای «2019 الی 2011»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه گیلان

2 دانشگاه گیلان

3 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه گیلان

doi
چکیده

عوامل بسیاری در ایجاد و تداوم بحران امنیتی در لیبی دخیل هستند که در دو دسته عوامل داخلی و خارجی قابل تبیین و تحلیل می‌باشند، اما براساس نظریه «امنیت در جهان سوم» منشأ تهدید در این‌دسته از کشورها بیشتر داخلی است تا عوامل خارجی. حتی تحولات پساانقلابی در لیبی بعد از 2011 بیش از هر عاملی منبعث از مشکلات داخلی و شکاف‌های ناشی از آن می‌باشد که این مسئله موجب تدوام بحران و فقدان مشروعیت در این کشور شده است. باتوجه‌به مباحث فوق، این نوشتار به‌دنبال پاسخگویی به این سؤال است که چه عواملی باعث شکل‌گیری بحران امنیتی در لیبی شده و چرا این بحران بعد از گذشت هفت سال همچنان تداوم دارد و پیامدهای تداوم این بحران برای لیبی، منطقه و جهان چه خواهد بود؟ پاسخ موقت به‌عنوان فرضیه پژوهش این‌گونه مطرح می‌شود که از نظر اقتصادی، نفت و جنگ بر سر تسلط بر منابع نفتی و ازمنظر اجتماعی ـ  مذهبی تسلط قبیله‌گرایی بر ساختار اجتماعی ـ  سیاسی لیبی، تقابل اسلام‌گرایان و لیبرال‌ها و فقدان شکل‌گیری حاکمیت ملی براساس آمار بانک جهانی، مهم‌ترین عامل تداوم بحران امنیتی در لیبی است. به‌نحوی‌که حکومت جدید پس از قذافی با چالش‌هایی مانند تعارضات شدید قبیله‌ای، بحران اقتدار و ناامنی ناشی از کنشگران قبیله‌ای و اسلام‌گرایان افراطی روبه‌روست و موجب رشد ناهنجاری‌ها و نابسامانی‌های سیاسی و اجتماعی بیشتر شده است. در کنار اینها مداخلات خارجی نیز بر تدوام بحران افزوده است.