پیش‌ران‌‌های اصلی و کلیدی دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران و عربستان در منطقۀ غرب آسیا

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه امام علی (ع)، تهران، ایران

2 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران

doi
چکیده

دیپلماسی دفاعی ابزاری است که دولت‎ها می‎کوشند، به‌واسطۀ آن از امتیازات و توانایی‏‎های خود در حوزۀ دفاعی برای وابسته کردن دیگر کشورها به خود، افزایش وابستگی متقابل امنیتی، جلب اعتماد، جلوگیری از بروز منازعه، حل منازعه‌ها، ایجاد چارچوب‎های امنیتی منطقه‎ای و نظیر این‌ها استفاده کنند. از ویژگی‌های دیپلماسی دفاعی در شرایط موجود این است که به‌عنوان یکی از ابزارهای هویت‌یابی و مشروعیت‌سازی سیاست دفاعی و راهبردی کشورها تلقی می‌شود. روابط ایران و عربستان در سالهای اخیر از رقابت به سمت رویارویی مستقیم در حال حرکت است. جنگ‌های نیابتی عربستان با ایران در منطقۀ غرب آسیا به‌ویژه در کشورهای عراق و سوریه و تلاش همه‌جانبه برای جلوگیری از قدرت­گیری شیعیان در یمن و بحرین باعث شده سعودی‌ها خود را درگیر جنگ‌های فرسایشی کنند که یکی از اثرات آن بحرانی‌شدن روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران است. شناسایی  پیش‌ران‌‌‌های اصلی و کلیدی یکی از الزامات اساسی هر پروژه آینده‌نگاری است؛ بر این اساس این مقاله باهدف شناسایی  پیش‌ران‌‌‌های اصلی و کلیدی دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با کشور عربستان در منطقۀ غرب آسیا نگارش و با ترکیب روش‌های آینده‌پژوهی مانند مرور منابع، پانل خبرگی و تحلیل ماتریس متقاطع و با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک انجام‌شده است؛ در راستای اجرای این پژوهش از نظرات خبرگی صاحب‌نظران حوزۀ دفاعی و سیاست خارجی بهره‌برداری و پیش‌ران‌‌‌های اصلی و کلیدی در نتایج ارائه شده است.