فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده موجودات مختلف از جمله آبزیان همواره در معرض آلودگی با سموم کشاورزی هستند، این مطالعه به ارزیابی کلی تغییرات پاتوبیولوژیکی آبشش و کبد سیاه ماهی در مواجهه با غلظت­های تحت کشنده سم بوتاکلر پرداخته است. در ابتدا غلظت کشنده 96 ساعته این سم 46/2 میلی­گرم بر لیتر تعیین شد. سپس 96 قطعه ماهی به چهار گروه شامل یک گروه شاهد و سه گروه تجربی (با غلظت­های تحت کشنده 2/0، 4/0 و 8/0 میلی­گرم بر لیتر) تقسیم گردیدند و به­مدتدو هفتهدر معرض این غلظت­ها قرار گرفتند. در پایان دوره آزمایش، مقاطع بافتی تهیه و به روش هماتوکسیلین- ائوزین رنگ­آمیزی و تغییرات بافتی با میکروسکوپ نوری مطالعه شد. غلظت کشنده سم بوتاکلر برای سیاه ماهی 46/2 میلی­گرم بر لیتر به­دست آمد که نشان­دهنده سمیت نسبی آن برای این ماهی می­باشد، تغییرات شدید بافت­شناسی در آبشش شامل هیپرپلازی، کوتاه شدگی لاملای ثانویه، ادم، فیوژن، هموراژ و آتروفی نسبت به گروه شاهد دیده شد. همچنین آسیب­های بافت کبد توسط بوتاکلر موجب بروز انسداد، گرانول تیره، نکروز، صفرا و سینوزوئید در سیاه ماهی شد. نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن بود که، با افزایش غلظت سم، آسیب­های بافتی شدیدتری در اندام­های مورد مطالعه مشاهده شد، بنابراین دو بافت آبشش و کبد سیاه ماهی می‌توانند به‌‌عنوان یک بیومارکر مناسب جهت سنجش آلودگی به‌کار روند.