نکاتی‌ درباره‌ ویژگی‌های‌ تاکسونومی‌ باربوس کاتاشی Barbus kotschyi و باربوس گرییپوس Barbus grypus

نویسندگان

1 استادیار، گروه محیط زیست، دانشگاه‌ تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران

doi
10.30473/eab.2019.5684
چکیده

چکیده ‌  تعیین دقیق گونه‌ها و هیبریدهای (دورگه‌های) باربوس ماهیان  به سبب این که ماهیان بزرگ جثه اقتصادی ایران هستند و بسیاری از گونه‌های آنها در معرض انقراض یا نابودی ذخایر است از اهیمت زیادی دارد در بازنگری از ماهیان ایران در سال 1380 در موزه تاریخ طبیعی کانادا و تحقیقات از آن زمان تاکنون تمام اسناد موجود به دو گونه از این ماهیان گردآوری شد سال‌ 1842 هگل‌ (Heckel) یکی‌ از گونه‌های‌ باربوس‌ ماهیان‌ را Lebeobarbus kotschyi نامید. این‌ نام‌ گذاری‌ به‌ احترام‌ جمع‌آوری‌ کننده‌ این‌ نمونه‌ها یعنی‌ تئودور کاتاشی‌  Theodor Kotschyi صورت‌ گرفت‌. در طول‌ زمان‌ نام‌ این‌ گونه‌ به‌ Barbus kotschi  بدل‌ شد و توسط‌ محققین‌ متعدد با B. gripus مترادف‌ اعلام‌ شد. و توسط محقین دیگر به‌عنوان گونه مستقل قلمداد شد. هدف این تحقیق معرفی باربوس کاتاشی به‌عنوان یک گونه مستقل از طریق نشان دادن اختلاف­های بین این گونه و گونه ماهی شیربت است. روش کار در شناسایی و تفکیک این ماهی به‌عنوان گونه مستقل، مقایسه بیست و یک ویژگی مورفومتریک ‌و مریستیک تمام نمونه­های موجود در موزه تاریخ طبیعی و تمام نمونه­های صید شده اخیر می باشد. نتیجه این تحقیق این است که در نمونه‌‌های‌ مشاهده‌ شده‌ اختلاف‌ شکل‌ و اندازه‌ زائده‌ میانی‌ زیر لب‌ تحتانی‌ و اختلاف‌ اندازه‌ نسبی‌ سر فراتر از آن‌ است‌  که‌ بتوان‌  Barbus kotschyi رابا Barbus grypus مترداف‌ دانست‌. طول‌ نسبی‌ سر در اولی‌ بزرگ‌تر و زائده‌ میانی‌ زیر لب‌ تحتانی‌ فراخ‌­تر و بزرگ­­تر است‌ و این‌ ویژگی‌ قابل‌ تشخیص برای‌ جدایی‌ این‌ دو گونه‌ کفایت‌ می‌ کند. در جستجوی این ماهی در میان دو هزار ماهی‌گیر حرفه‌ای آنها این ماهی را در سال­های اخیر صید و شناسایی کرده­اند و آن را ماهی شیربت شب‌کار می‌دانند.