سنجش و تحلیل عدالت فضایی در توزیع کاربریهای خدماتی در سطح محلات شهری (مورد مطالعاتی: محلات منطقه پنج شهر رشت)
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، شیراز، ایران
2 گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران
3 گروه جغرافیای انسانی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
4 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جنوب، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2023.352932.1008572چکیده
چکیدهیکی از مهمترین دغدغههای اصلی برنامه ریزان و مدیران شهری، نحوه توزیع، تخصیص منابع و خدمات شهری به صورت عادلانه در مناطق و محلات مختلف شهر بر حسب نیازهای جامعه شهری است. توزیع نشدن بهینه خدمات میان مناطق و محلات مختلف شهر، زمینه بروز مسائل ناشی از بیعدالتیها و نابرابریهای اجتماعی و اقتصادی را فراهم میآورد. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش، بررسی و ارزیابی کاربریهای خدمات شهری با تاکید بر عدالت فضایی در محلات یازدهگانه منطقه پنج شهر رشت میباشد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش و ماهیت، توصیفی - تحلیلی است و روش جمع آوری اطلاعات، اسنادی و کتابخانهای میباشد که از هفت شاخص خدمات شهری، برای نیل به هدف پژوهش استفاده گردیده است. برای تحلیل و رتبه بندی محلات از منظر برخورداری از خدمات عمومی و جایگاه کاربریهای شهری در منطقه، از مدلهای جدید تصمیم گیری چند معیاره نظیر کوکوسو (Cocoso) و ماباک (Mabac) استفاده شده است. نتایج تحلیل کوکوسو نشان میدهد که از میان محلات یازدهگانه پژوهش حاضر، محله ۳ دارای بهترین رتبه و محله ۵ دارای بدترین رتبه از نظر توزیع شاخصهای کاربری شهری بودهاند. همچنین با استفاده از روش ماباک مشخص گردید که در منطقه پنج شهر رشت، کاربری پارک و فضای سبز بهعنوان جایگاه اول و کاربری آموزشی در جایگاه دوم دارای بیشترین میزان سرانه و کاربری تجاری در جایگاه آخر دارای کمترین میزان سرانه بوده است. بنابراین مدیریت شهری رشت نیازمند توجه به محلات محروم علیالخصوص محلات کم برخوردار از منطقه پنج در شاخصهای مرتبط میباشد.
