بررسی اثرات سمی نانوذرات اکسید مس بر ساختار بافتی گناد در جنس نر موش صحرایی نژاد ویستار

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فیزیولوژی جانوری، دانشگاه پیام‌نور تهران ‏شرق ‏

2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فیزیولوژی جانوری، دانشگاه پیام نور ‏تهران شرق

3 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور

4 استاد، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فلاورجان

doi
10.30473/eab.2019.6399
چکیده

چکیده ازآنجایی­که نانوذرات مس یکی از اولین نانوذرات برنامه‌ریزی‌شده در صنایع هستند، تحقیقات اخیر، سمیت پاتولوژیکی این نانوذرات را در بافت‌ها و اندام‌های مختلف نشان داده است. بنابراین، هدف از این تحقیق، بررسی تأثیر سمیت نانوذرات اکسید مس بر بافت گناد در جنس نر موش صحرایی است. در این تحقیق مجموعاً از 40 سر موش نر استفاده شد که در 4 گروه، یک گروه کنترل سالم و گروه‌های تیمار که به‌ترتیب 10، 20 و 30 میلی‌گرم بر کیلوگرم نانوذره اکسید مس به‌روش درون صفاقی دریافت کردند، تقسیم شدند. تزریقات به مدت10 روز و به‌صورت یک روز در میان انجام گرفت. برای مطالعه هیستوپاتولوژیکی، از هر گروه به‌صورت تصادفی 4 موش به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و بعد از تهیه نمونه‌های بافتی بیضه، این نمونه‌ها با هماتوکسیلین- ائوزین رنگ‌آمیزی شدند. برای آنالیز داده‌ها از نرم‌افزار SPSS Ver.17 و آنالیز واریانس یک‌طرفه و به دنبال آن از تست دانکن استفاده شد. از نظر هیستوپاتولوژِی، میزان سلول‌های اسپرماتوگونی، اسپرماتوسیت اولیه و اسپرماتید به‌صورت وابسته به دوز کاهش یافت و در بیضه اختلالاتی مانند ناهنجاری و بدشکلی شدید با مورفولوژی متفاوت در لوله‌های اسپرم‌ساز و تخریب سلول‌های سرتولی دیده شد. نتایج مطالعات نشان داد که نانوذرات اکسید مس، با استرس اکسیداتیو و تخریب سلولی در ساختار و فرایند اسپرماتوژنز گنادی اختلال ایجاد کردند؛ هر چند مرگ و میری در موش‌ها رخ نداد.