فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران، از لحاظ تاریخ، فرهنگ، تمدن و جغرافیای سیاسی در میان کشورهای غرب آسیا و به‌خصوص در منطقه دارای جایگاه ممتاز و موقعیت برتر بوده است. امروزه جمهوری اسلامی ایران برای عمق‌بخشی در منطقه به عنوان رهبر منطقه‏ای دارای پتانسیل و شاخص‏های رهبری است. هدف مقالۀ حاضر شناسایی و معرفی شاخص­های رهبری منطقه‏ای جمهوری اسلامی ایران است. پژوهش حاضر از نوع بنیادی و روش تحقیق تلفیقی بوده که با استفاده از روش دلفی شاخص­های رهبری منطقه­ای جمهوری اسلامی ایران شناسایی شده و با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی با عناصر اصلی و چرخش متعامد از نوع واریماکس اعتباریابی شده است. جامعۀ آماری این پژوهش تمام شمار بوده و شامل کلیۀ خبرگان دانشگاهی در حوزۀ مطالعات منطقه­ای و مدیریت دولتی بوده و همچنین مدیران و پژوهشگران مراکز تحقیقاتی که به روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب شدند. به منظور شناسایی شاخص­های مرتبط با رهبری منطقه­ای، در مرحلۀ اول با مرور مبانی نظری و پژوهش­های پیشین به گسترش یک مقیاس رهبری منطقه­ای متناسب پرداخته شد. در مرحلۀ دوم با مراجعه به خبرگان و انجام مصاحبه­های نیمه ساختار یافته نسبت به اصلاح شاخص­های احصا شده از ادبیات تحقیق پرداخته شد. در مرحلۀ سوم به منظور تشخیص اینکه کدام شاخص رهبری ابعاد اصلی رهبری منطقه­ای را تشکیل می­دهد و همچنین شناسایی روابط بین شاخص­ها، از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. شاخص­های رهبری منطقه­ای جمهوری اسلامی ایران، مشتمل بر پنج بعد انرژی درونی، قوانین ممتاز و مجریان توانمند، قوای مسلح و جمعیت، علم، فنّاوری و اقتصاد و تعاملات (میزان تأثیرگذاری در ملت‏ها) و با دوازده شاخص­، شناسایی گردید. بر اساس نتایج و یافتۀ تحقیق، به نظر می‏رسد با شناسایی شاخص‏های رهبری منطقه‏ای، عمل و استمرار آن، سبب عمق‌بخشی خارجی انقلاب اسلامی خواهد شد؛ مصادیق و نمونه‏های عینی بررسی شده در مقاله، این فرضیه را تأیید می‌کند.