نقش سیاست بر تقویت انسجام و هویت ملی (مطالعه موردی: سیاست انرژی هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استاد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 استاد دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران.

4 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

هویت و انسجام ملی مبتنی بر فضای جغرافیایی مربوطه از عنصر سیاست تأثیر می‌پذیرد. سیاست واجد ابعاد مختلف و در زمینه‌های مختلف نیز قابل بررسی هستند یکی از مهم‌ترین سیاست‌هایی که در دهۀ اخیر به نظر می‌رسد بر هویت و انسجام مردم دارای تأثیر بوده و به گفتمان حاکمیت و اجتماع مبدل شده، سیاست هسته‌ای است. بر همین اساس این پژوهش در پی بررسی و شناسایی تأثیر سیاست هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران بر تقویت انسجام ملی و هویت ملی ایرانیان می‌باشد. برای تحقق این هدف، در پژوهش حاضر از روش کتابخانه‌ای و نیز کمی- پیمایشی استفاده شده و از نظرات 72 نفر از متخصصان و صاحبنظران جغرافیای سیاسی، علوم سیاسی و علوم اجتماعی استفاده گردید. سپس پرسشنامه توزیع شده استخراج و داده‌ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و SMART PLS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها بیانگر آن است که سیاست انرژی هسته‌ای بر انسجام و هویت ملی تأثیر معناداری به واسطۀ «سازوکارهای اقناع مردم» در سه قالب «گفتمان‌ها»، «تاکتیک‌ها» و «ابزارها» داشته است. همچنین یافته‌ها بیانگر آن است که ج.ا.ایران برای گفتمان‌سازی سیاست هسته‌ای و اقناع اجتماعی از ابزارهای گوناگون همچون صدا و سیما و تریبون ائمه جمعه استفاده کرده است و بازیگران سیاسی نیز تصویر معماری‌شده دولت را با اغراض و اهداف سیاسی در فضای جغرافیایی ملی و فراملی توجیه و تفسیر کرده‌اند.