بررسی تاثیر عوامل جغرافیایی و محیطی بر شکل گیری کالبد ساختمان نمونه موردی: مجتمع مسکونی زیست جزایر (شهر جدید صدرا)
نویسندگان
1 مربی، گروه معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2026.580238.4429چکیده
تصور و ساخت کالبد معماری، یکی از کلیدیترین مراحل در فرآیند طراحی است که به شدت تحت تأثیر عوامل محیطی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عوامل جغرافیایی و محیطی (متغیر مستقل) بر شکلگیری کالبد ساختمان (متغیر وابسته) در مجتمع مسکونی «زیستجزایر» واقع در شهر جدید صدرا انجام شده است. این تحقیق در پی آن است تا با شناسایی دقیق این عوامل، راهکارهایی برای ارتقای کیفی کالبد معماری در پروژههای مسکونی منطقه ارائه دهد. روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) و ماهیت آن پیمایشی است. در بخش کیفی، مبانی نظری موضوع استخراج و در بخش کمی، با استفاده از ابزار پرسشنامه محققساخته، دیدگاه ساکنان مورد ارزیابی قرار گرفت. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۶۹ نفر تعیین و پرسشنامهها به روش تصادفی ساده توزیع گردید. جهت واکاوی دادهها و سنجش همبستگی میان متغیرها، از آزمون آماری پیرسون استفاده شد. یافتههای پژوهش ضمن تأیید رابطه معنادار میان عوامل محیطی و کالبد ساختمان، نشان میدهد که طراحی معماری در این منطقه باید پیوند ناگسستنی با شرایط اقلیمی، مختصات جغرافیایی، میزان رطوبت، بارندگی و مصالح بومآورد داشته باشد. نتایج حاکی از آن است که بهرهگیری هوشمندانه از انرژیهای طبیعی، خرداقلیمها و پتانسیل کوران هوا در کنار مقابله با بادهای مزاحم و نوسانات دمایی از طریق تدابیر معمارانه، نقشی تعیینکننده در تأمین آسایش ساکنان دارد. در نهایت، تقویت راهبردهای طراحی مبتنی بر جغرافیا میتواند منجر به بهبود کیفیت زیست و پایداری کالبدی مجتمعهای مسکونی در شهرهای جدید گردد.