تحلیل روند پژوهش های حوزۀ حکمرانی در ایران

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

doi
10.22034/rahbord.2025.499957.1770
چکیده

به رغم اینکه مسئلۀ حکمرانی عمری به درازای زندگی بشر دارد، لیکن از ظهور آن به معنای یک حوزۀ مطالعاتی میان‌رشته‌ای، بیش از سه دهه نمی‌گذرد. در ایران نیز با اندکی تأخیر و به تدریج، مفهوم حکمرانی مورد توجه اندیشمندانِ رشته‌های مختلف قرار گرفت. نظر به اهمیت درکِ تحولات حوزه‌های علمیِ نوظهور از منظر سیاست‌گذاری علم، پژوهشگر در این پژوهش به دنبال شناسایی و تحلیل روند پژوهش‌های حوزۀ مطالعاتی حکمرانی در ایران است. بدین منظور کلیۀ مقالات علمیِ فارسی که در حوزۀ حکمرانی تا سال 1402 منتشرشده، بالغ بر 1038 مقاله، به روش مرور ادبیات نظام‌مند تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد نخستین مقالۀ علمیِ حکمرانی در ایران در سال 1380 منتشر شده و از آن به بعد، روند انتشار مقالات حکمرانی همواره صعودی و به ویژه در یک دهۀ اخیر به شدت افزایشی بوده است. همچنین مقالات حوزۀ حکمرانی در 307 مجلۀ علمی از 23 رشتۀ مختلف منتشر شده، لیکن پنج رشتۀ اصلیِ سهیم در مطالعات میان‌رشته‌ایِ حکمرانی به ترتیب عبارتند از: علوم سیاسی (31 درصد)؛ مدیریت (21 درصد)؛ اقتصاد (13 درصد)؛ علوم اجتماعی (8 درصد)؛ و فقه و حقوق (6 درصد). پربسامدترین کلیدواژه در پژوهش‌های حکمرانی در ایران، «حکمرانی خوب» است که در 275 مقاله (قریب به 27 درصد کل مقالات حکمرانی) مورد استفاده قرار گرفته است. یافته‌ها و نتایج این پژوهش می‌تواند در امر سیاست‌گذاری مدبرانۀ پژوهش‌های حوزۀ حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران راهگشا باشد.