فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله با بررسی روندهای چهارگانۀ امنیتی در عراق کنونی، به بررسی دلایل ایجاد و تداوم شرایط بحران­آمیز در عراق پرداخته و عوامل مؤثر در این بحران را با تأکید بر ظهور داعش در دو سطح داخلی و خارجی احصاء کرده است. این مقاله درصدد است با تأکید بر عوامل و متغیرهای مرتبط با سوابق تاریخی و تعارضات هویتی نظیر مسائل مرتبط با اقوام، مذاهب و بافت اجتماعی عراق؛ و نهایتاً تحمیل­های نظام بین­الملل که ناشی از مؤلفه‌هایی چون تأثیرپذیری شدید عراق از آن، حضور بازیگران خارجی مداخله‌گر و نگاه منفی کشورهای عربی به عراق است، چرایی ظهور بحران در قالب گروهی افراط­گرا همچون داعش را بررسی کند. مبنای نظری مقاله، دیدگاهی واقع­گرایانه است که با روشی توصیفی­ ـ تبیینی مبتنی بر احصاء مؤلفه‌ها؛ که در دسته پژوهش­های نظری ـ کاربردی قرار می­گیرد انجام پذیرفته است. سؤال این است که: «علل بحران­ها­ و تداوم ناامنی­ها در عراق کنونی در سطح داخلی و خارجی چیست؟ و از این رو چرا گروهی  افراط­گرا چون داعش در عراق بروز و ظهور پیدا کرده است؟». یافته­های مقاله حاکی از این است که با توجه به عوامل مختلف در سطوح ملی و فراملی در عراق، این کشور مملو از عوامل بحران­زای متعددی است که حتی اگر گروه­های مختلف این کشور به طور نسبی از بن­بست‌های سیاسی نیز خارج شوند، چنین شرایطی باثبات نبوده و کماکان شکننده خواهد بود؛  لذا همواره می‌باید منتظر بی­ثباتی سیاسی و ناامنی در این کشور بود. جمع­بندی اینکه با تأکید بر ظهور گروهی افراط­گرا و تکفیری چون داعش در عراق، واقعیت این است که فرونشاندن بحران داعش در شرایط کنونی تنها در حد از دست دادن سرزمین تحت اشغالش محقق شده و سر برآوردن افراط‌گرایی در عراق، در قالب جریانی نوظهور با تکیه بر مؤلفه‌هایی چون نیروی انسانی، نیروی ­نظامی و مهم‌تر از آن‌ها «ایدئولوژی» را همچنان محتمل می‌کند