تبیین وضعیت اعتماد سیاسی در ایران از سال 1368 تا 1400؛ بر مبنای مولفه های اساسی اثرگذار

نویسندگان

1 دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی

2 استاد تمام دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22034/rahbord.2025.520414.1807
چکیده

این پژوهش با هدف پاسخ گویی به این سوال اصلی است که مولفه‌های اساسی اعتمادسیاسی کدامند؟ تا بتوانیم به تبیین وضعیت اثربخشی این مولفه‌ها در نوسانات اعتماد سیاسی ایران از سال 1368 تا 1400 بپردازیم. روش پژوهش، ترکیبی از فراترکیب، تحلیل ثانویه از سه موج پیمایش‌های ملی انجام شده در سال‌های 1379، 1380 و 1394 و در نهایت مصاحبه با کارشناسان و نخبگان علوم سیاسی می باشد. پنج مؤلفه کارآمدی اقتصادی، ویژگی‌های ذاتی وظایف اجرایی، کارآمدی روابط خارجی، پویایی احزاب و در نهایت مسائل فرهنگی شناسایی شدند که اولویت بخشی و تمرکز بر آنها منجر به ظهور شاخصه‌های بارز اعتماد سیاسی‌ می‌شوند. در چارچوب مفاهیمی که دانشمندانی چون بریتزر و ایستون از اقتدار بعنوان موجد نگرش‌های مثبت در جامعه ارائه‌ می‌دهند و نظریات هانتینگتون- نیلسون درباره عوامل اصلی شکل گیری اعتماد سیاسی و نیز دیدگاه زتومکا پیرامون شروط تولید اعتماد در جامعه، ما در پژوهش حاضر وضعیت مولفه‌های شناسایی شده را بر مبنای رویکردهای متفاوت به آنها مورد ارزیابی قرار داده ایم. امری که بواسطه تحلیل مضامین مصاحبه ها عملیاتی شد تا رویکردهایی را که باعث پدیداری شاخصه‌های بیشتری از اعتماد سیاسی هستند، معرفی نماییم. در نهایت نیز الگویی از رویکردهای مناسب برای شکل گیری و گسترش اعتماد سیاسی ارائه می گردد.