مقایسه تجمع فلزات سنگین (آهن، روی، مس، منگنز و نیکل) در بافت نرم و سخت خرچنگ شناگر آبی (Portunus pelagicus) سواحل شهرستان بوشهر

نویسندگان

1 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 کارشناس ارشد آلودگی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
10.30473/eab.2019.39148.1620
چکیده

خطرهای حاصله از تجمع زیستی فلزات در سطوح بالاتر زنجیرة غذایی، یکی از نگرانی‌های عمده در بحث سلامت انسان است. فلزات سنگین در برابر تجزیه شدن مقاوم می‌باشند و در بدن آبزیان از جمله خرچنگ تجمع می‌یابند. این مطالعه با هدف بررسی مقایسه تجمع فلزات سنگین در بافت نرم و سخت خرچنگ شناگر آبی سواحل بوشهر انجام گرفت. نمونه‌های خرچنگ (40 عدد) در پاییز 1395 به‌روش تصادفی و با استفاده از قایق و تور صیادی از سواحل بوشهر جمع‌آوری شد. جهت آماده‌سازی نمونه‌ها از روش هضم اسیدی استفاده گردید. میانگین غلظت فلزات آهن، روی، مس، منگنز و نیکل در بافت سخت خرچنگ شناگر آبی به‌ترتیب 01/43 ±70/90، 78/6±93/52، 85/13±73/37، 76/7±50/23، 66/3±37/4 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک و در بافت نرم خرچنگ به‌ترتیب 94/56±81/112، 83/4±51/69، 17/28±28/73، 92/3±12/9، 69/3± 24/4 به‌دست آمد غلظت‌ فلزات در بافت سخت خرچنگ به‌طور معنی‌داری بیشتر از بافت نرم بود. براساس نتایج در بافت نرم خرچنگ میانگین غلظت فلز مس بیشتر از حد استاندارد WHO و NHMRC، میانگین فلز نیکل بیشتر از حد استاندارد WHOو FAO و میانگین فلز روی کمتر از استانداردهای جهانی به دست آمد. در بافت سخت خرچنگ در مقایسه با استانداردهای جهانی میانگین فلزات مس و نیکل بیشتر و میانگین فلز روی کمتر از حد استاندارد به‌دست آمد. در مجموع مقادیر فلزات نیکل و مس بالاتر از استانداردها بود که ممکن است سلامت مصرف‌کنندگان را به خطر می‌اندازد.