آینده تاثیرگذاری جنبش دانشجویی در توسعه سیاسی ایران در افق 1410: شناسایی و تحلیل روابط پیشران های کلیدی
نویسندگان
1 دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، شهر تهران
2 پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی،گروه مطالعات آیندهنگر، شهر تهران
3 دانشگاه عالی دفاع ملی،گروه امنیت ملی، شهر تهران
4 مدیریت آینده پژوهی، .رشته آینده پژوهی، دانشگاه عالی دفاع ملی شهر تهران
doi
10.22034/rahbord.2025.505138.1776چکیده
بررسی روندهای تاریخی جنبشدانشجویی در ایران نشان میدهد این جنبش همواره نقش مؤثری در فرآیند توسعهی سیاسی داشته است، اما پویایی محیط و تعدد عدمقطعیتها چشمانداز آیندهی این تأثیرگذاری را با ابهام مواجه ساخته است. ازآنجاکه پیشرانها نقش اساسی در شکلدهی به آینده دارند، شناسایی پیشرانهای کلیدی(راهبردی) با اهمیت و عدم قطعیت بالاتر نسبت به دیگر پیشرانها، میتواند چارچوب مناسبی برای ترسیم آینده و تدوین راهبردها جهت بهرهگیری بهینه از ظرفیتهای جنبشدانشجویی فراهم نماید. لذا مسئلهی اصلی پژوهش حاضر شناسایی پیشرانهای کلیدی مؤثر بر تاثیرگذاری جنبشدانشجویی در توسعهی سیاسی ایران در افق ۱۴۱۰ و تحلیل روابط میان آنهاست؛ که مبتنی بر آن توصیههای راهبردی ارائه میگردد. این پژوهش از نوع اکتشافی بوده و در گردآوری و تحلیل دادهها از ترکیب روشهای کتابخانهای، پرسشنامه، مصاحبه با خبرگان، تحلیل ساختاری و نرمافزار MicMac استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان داد از میان ۱۰ پیشران شناساییشده، ۶ پیشران شامل «تأثیر رسانهها، فضای مجازی و شبکههای اجتماعی»، «تحولات سیاسی کشور»، «تغییر در سیاستها و شیوههای حکمرانی»، «تحولات ناشی از فناوریهای نوظهور در جامعه و دانشگاه»، «تحولات فرهنگی و اجتماعی» و «تغییرات نسلی دانشجویان» پیشرانهای کلیدی هستند که 4 پیشران نخست در ردهی پیشرانهای ریسک قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن است که این پیشرانها بسته به نوع واکنش و رویکرد ذینفعان، میتوانند به تقویت یا تضعیف اثرگذاری جنبشدانشجویی در توسعهی سیاسی منجر شوند. بر این اساس، مجموعهای از توصیههای راهبردی بهمنظور ارتقای نقش جنبشدانشجویی در فرآیند توسعهی سیاسی کشور ارائه میگردد.
