بررسی و شناسایی جهتگیری برنامههای درسی در نظام آموزش عالی بر اساس رویکرد جامعهمحوری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی مطالعات برنامه درسی دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تهران
doi
چکیده
پاسخگویی متناسب نظام آموزش عالی به نیازهای جامعه در ابعاد مختلف یکی از چالشهای اصلی در دهههای اخیر بوده است. متناسب با این چالش، هدف از اجرای پژوهش حاضر، شناسایی جهتگیری برنامههای درسی در نظام آموزش عالی بر مبنای رویکرد جامعهمحوری بود. متناسب با این هدف از روش توصیفی_ تحلیلی و همچنین جهت پیشبرد پژوهش از گامهای اجرایی روش اسنادی بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل مبانی نظری و پژوهشی (اسناد) داخلی و خارجی در راستای موضوع پژوهش بود که کل جامعه آماری (تمام شماری بدون بازهی زمانی) بهعنوان نمونه انتخاب شد. گردآوری اطلاعات از راه مطالعات کتابخانهای و پایگاههای اطلاعاتی داخلی و خارجی صورت پذیرفت و تا زمان اشباع نظری دادهها ادامه پیدا کرد. بهمنظور تجزیهوتحلیل دادهها از تکنیکهای بازخوانی متون و مطالعه منابع، شامل «طبقهبندی و جدولهای مفهومی» و «تقلیل دادهها»، استفاده شد. همچنین بهمنظور بررسی اعتبار یافتهها از معیارهای خودبازبینی پژوهشگر در طی فرایند گردآوری و تحلیل دادهها و همچنین از توسعه و توصیف غنی دادهها برای اطمینان از قابلیت انتقالپذیری استفاده شد. بر اساس یافتهها مفاهیم کلیدی چشمانداز و مأموریت نظام آموزش عالی جامعهمحور را روشن و متناسب با آن هشت جهتگیری (اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، فناورانه، زیستمحیطی، آموزشی، پژوهشی) برای برنامههای درسی بر اساس ابعاد و کارکردهای اصلی نظام آموزش عالی جامعهمحور (آموزش، پژوهش، خدمات) تبیین شد.