آینده‌های پیش‌روی صنعت پتروشیمی ایران: شبیه سازی فرصت ها و تهدیدهای آتی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی اهل بیت (ع)، تهران، ایران

2 استادیار گروه آینده‌پژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران

doi
10.22034/rahbord.2025.504587.1774
چکیده

اهمیت و جایگاه صنعت پتروشیمی ایران را می‌توان از جایگاه سوم ذخایر نفت خام و دوم ذخایر گاز جهان و سهم از تولیدناخالص داخلی تبیین کرد. اما پیچیدگی‌های محیطی و تغییرات سریع در این صنعت، ترسیم آنچه پیش‌رو است را با ابهام و عدم‌قطعیت مواجه ساخته، لذا در این تحقیق برای درک بهتر آینده از روش‌های آینده‌پژوهی با محوریت روش سناریوپردازی استفاده شده است. ابتدا مساله کانونی تعیین و در گام بعد 36 عامل موثر بر آینده حاصل مطالعات کتابخانه‌ای، تطبیقی و مصاحبه با متخصصان شناسایی و توسط پرسشنامه اهمیت- عدم‌قطعیت تحلیل گردید. سپس بر اساس منطق ماتریسی حالت‌های مختلف دو پیشران سیاست‌های خارجی و سیاست‌های اقتصادی داخلی در 4 سناریوی ققنوس، روزنه، مرداب و دوزیست روایت گردید. در انتها ضمن برگزاری پنلی تخصصی و شبیه‌سازی سناریوهای تدوین شده، نقشه‌ای از وضعیت فرصت‌ها و تهدیدهای کلیدی در هر سناریو برای سیاست‌گذاری و تدوین برنامه‌های راهبردی و عملیاتی ترسیم گردید.کلمات کلیدی: صنعت پتروشیمی، سناریوپردازی، شبیه‌سازی، ماتریس اهمیت- عدم‌قطعیت