فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بعضی از محققین از تله­های تخم سن برای تخمین نسبت پارازیتیسم یا تغییرات جمعیت پارازیتوئیدهای آن (متعلق به خانواده­های Scelionidae و Encyrtidae) استفاده کرده­اند. با این حال رابطه­ی کمی این داده­ها با شمارش­های مطلق مزرعه­ای بررسی نگردیده است. لذا نیازی به استاندارد نمودن این روش احساس می­شود. در این بررسی تلاش گردیده که نقش ارتفاع و تراکم تخم، در به­دام­اندازی پارازیتوئیدها توسط تله­ها محقق گردد. برای این منظور، یک آزمایش فاکتوریل بر پایه­ی بلوکهای کامل تصادفی در پنج بلوک با سه سطح ارتفاع (20، 40 و 70 سانتی­متر) و سه سطح تراکم (یک، دو و چهار دسته تخم) در مزرعه­ای در شریف آباد ورامین اجرا شد. در هر بلوک و برای هر تیمار دو مشاهده در نظر گرفته شد. آزمایش در دو هفته­ی متوالی تکرار گردید. بدین ترتیب یک سری از تله­های تخم در هر نوبت بر اساس نقشه­ی آزمایش گذاشته شد ویک هفته بعد برداشته شد. نخستین تله گذاری در چهار اردیبهشت و بعدی در 11 اردیبهشت انجام شد. نسبت پارازیتیسم کل به انضمام هر یک از دو گونه­ی Trissolcus vassilievi و T. grandis مورد مقایسه قرار گرفت. در تله­گذاری نخست، نه ارتفاع و نه تراکم روی پارازیتیسم تأثیری نداشتند. با این وجود، در دومین تله گذاری، تفاوت معنی­داری در درصد پارازیتیسم  T. grandis در تله­های نصب شده در ارتفاع 20 و 70 سانتی­متر مشاهده شد، به طوری که 8/10 درصد گروه نخست در برابر 4/34 درصد گروه دوم مورد حمله­ی این گونه قرار گرفتند. از طرفی، یک تفاوت بسیار معنی­دار بین تراکم­های یک و دو دسته تخم به ثبت رسید، به طوری که 9/12 و 9/37 درصد از تراکمهای مذکور مورد حمله­ی T. vassilievi قرار گرفتند. هیچ تفاوت معنی­داری در پارازیتیسم کل در تله گذاری دوم مشاهده نشد. پارازیتیسم کل در دو نوبت تله گذاری بترتیب 5/11 و تقریباً 50 درصد بود. به نظر می­رسد تمایلی به سمت بالای بوته­های گندم در T .grandis و در جهت عکس در T. vassilieviوجود دارد.  این می­تواند یکی از اجزایی باشد که زیستخوان دو گونه را جدا و همزیستی آنها را امکانپذیر می­سازد. انحراف معنی­داری از پارازیتیسم مزرعه­ای و ترکیب طبیعی زنبورها در تله­ها مشاهده گردید.