روششناسی و روش فهم «نظام فکری و اندیشه» ولیّ فقیه
نویسندگان
1 گروه مدیریت راهبردی، پژوهشکده مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
doi
10.22034/rahbord.2025.525699.1815چکیده
با پیروزی انقلاب اسلامی و آرمان تمدنسازی، همواره یکی از مهمترین چالشها؛ بر سر تبیین نظریه و الگوی ادارهی حکومت اسلامی در تمامی ابعاد آن از اقتصاد، سیاست و فرهنگ تا مدیریت شئون و نیازهای فردی آحاد جامعه است. ازجمله دغدغههای پژوهشگران علوم انسانی نیز، تبیین نظری و استخراج الگوهای مورد نیاز علمی و تفحص در اندیشهی رهبران انقلاب اسلامی در جایگاه «ولایتفقیه» میباشد. مسئله اصلی این که برای فهم بیانات و انکشاف اندیشههای ولیفقیه، به مثابه یک متن یا یک اندیشه؛ مشابه دیگر متون و اندیشهها مواجهه مرسوم صورت گیرد یا با توجه به جایگاه قدسی آن در اندیشهی اسلامی، روش شناسی و روش متفاوتی برای استخراج الگو و نظریه از اندیشهی «ولی» و فهم باطنی آن لازم بوده و نمی توان تقلیل گرایی روشی و استنباطی داشت.این پژوهش با ابتنا به فلسفه اسلامی، به لحاظ هدف بنیادین و از حیث گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای و میدانی و ابزارهای مصاحبه های عمیق است. راهبرد تحلیل داده ها تحلیل مضمون، که در سه مرحله از مجموع 188 گزاره ماخوذ از مصاحبههای تخصصی، 198 مضمون پایه، 17 مضمون سازمان دهنده و 7 مضمون فراگیر استخراج گردید. دریافته ها با رویکرد تاسیسی و نوآورانه، الگوی اکتشافی روش شناسی و روش فهم و کشف نظام فکری و اندیشه ای ولی، با ابتنا به چهار رکن« قواعد عام اصول فقه و استبصار از مأنوسین ولی فقیه»؛« مبنایابی و تحلیل تاریخی و سیرهپژوهی»؛« تحلیل گفتمان اندیشه ولی فقیه»؛« مبنایابی قرآنی و کمی سازی دادههای موضوع مورد بحث»، تحت عنوان روش «اُنس» پیشنهاد شده است.