بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق واندیشه ی امام خمینی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
10.22034/ejs.2024.416198.1552
چکیده

زمینه و هدف: نماز و روزه استیجاری یکی از موضوعات مهم و قابل ‌بحث است که از منظر فقه اقتصادی مورد توجه و بررسی قرار نگرفته است. هدف مقاله حاضر بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی است. مواد و روش‌ها: روش مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌ شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متن، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است. یافته‌ها: عبادت­های استیجاری همواره مورد تایید فقهای امامیه بوده و اکثر علمای متقدم و متأخر صحت آن را پذیرفته­ اند اما به دلیل قصد قربت، دریافت اجرت با اشکال مواجه است. در واقع ایرادی که در نماز و روزه‌ی استیجاری پیش می‌آید این است که اخذ اجرت با قصد قربت منافات دارد و  قاعده حرمت اخذ اجرت بر واجبات دلیل دیگری بر این است که نماز استیجاری صحیح نباشد. نتیجه‌: مشهور فقها به دلیل ناتوانی و یا فوت شدن فرد، نماز استیجاری را جایز می دانند اما قصد قربت و جایز نبودن دریافت اجرت برای عبادات واجب مانند نماز یومیه، ایجاد اشکل می‌کند. برای حل این اشکال از دید عموم فقها، وقتی کسی می‌خواهد برای میت نماز و روزه‌ انجام دهد به ‌قصد اجاره نباشد و کسی هم که شخصی را در نظر می‌گیرد تا اعمال عبادی و نماز و روزه‌ی میتی را به‌ جا آورد اجرت برای او تعیین نکند بلکه چیزی را که در قبال انجام نماز و روزه به اجیر می‌دهد به ‌عنوان هدیه باشد نه اجرت. در این صورت اشکال فوق برطرف می‌شود.

کلیدواژه‌ها