فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دولت روسیه راهبرد امنیتی فعال و مخاطره‌آفرینی داشته و بویژه در سال‌های اخیر، وجه گسترندگی، تحریک‌آمیزی و تهاجمی آن پررنگ‌تر شده و این مساله در اقدامات نظامی در گرجستان، اوکراین و سوریه و بویژه در فحوای سند «راهبرد امنیت ملی» منتشره در تیرماه 1400 بیش از پیش نمایان شده است. از این‌رو، مساله اصلی در این مقاله، وضعیت تهاجمی بودن راهبرد امنیتی روسیه و چگونگی شکل‌گیری، تحول و بروز آن است و این پرسش مطرح می‌شود که «چرا و چگونه راهبرد امنیت ملی این کشور دچار چنین تحول مهم و دگردیسی افق‌گشایانه‌ای(تغییر پارادایمی) شده است؟» ایده‌ای که در پاسخ به این پرسش و در چارچوب نظریه برساخت‌گرا(سازه‌انگار) ارائه می‌شود آن است که «دگردیسی در راهبرد امنیتی روسیه مستلزم درک تعاملات سه متغیر محیط، گفتمان(یا نگرش) و رفتار است و بحرانی‌شدن محیط ژئوپلیتیک و ژئوکالچری این کشور به تقویت گفتمان دولت‌گرا و اقتدارگرا انجامیده و بر شکل‌گیری راهبرد امنیتی گسترده، تحریک‌آمیز و هجومی اثر گذاشته است». روش تحقیق در این مقاله از نوع کیفی با استفاده از ابزار تحلیل گفتمانی است و قلمرو زمانی تحقیق نیز عمدتاً سال‌های 2014 تا 2021، قلمرو مکانی فدراسیون روسیه و منطقه پساشوروی و قلمرو موضوعی نیز مقوله امنیت را در بر می‌گیرد. نتایج حاصله از این پژوهش نشان می‌دهد که هر چه فشارهای محیطی بر روسیه افزایش یابد، نگرش‌های سیاسی تندتر و احتمال اقدامات تهاجمی افزایش می‌یابد و با توجه به برخورداری این کشور از موقعیت همپایگی راهبردی در حوزه هسته‌ای با آمریکا، امکان محدودسازی آن دشوارتر خواهد بود.