فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

           به منظور ارزیابی  تحمل به خشکی ارقام برنج در دو مرحله  رویشی و زایشی، آزمایشی به­صورت طرح کرت­های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات برنج در سال  1387 انجام شد. سه سطح تنش خشکی شامل آبیاری متداول (شاهد)، تنش مرحله رویشی و تنش مرحله زایشی به عنوان عامل اصلی و  26 ژنوتیپ برنج به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. در این بررسی شاخص‌های حساسیت به تنش (SSI)، تحمل (TOL)، بهره وری متوسط (MP)، تحمل تنش (STI)، میانگین هندسی بهره­وری (GMP)، میانگین هارمونیک (HM) و پاسخ به خشکی (DRI)  بر اساس عملکرد دانه در شرایط تنش و غیر تنش محاسبه گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که ژنوتیپ‌ها در همه شاخص­ها در سطح احتمال 1درصد با هم اختلاف معنی داری داشتند که نشان دهنده تنوع بین ژنوتیپ‌ها از نظر   شاخص­های مورد بررسی بود. شاخصی که انتخاب ژنوتیپ‌ها بر اساس آن باعث افزایش عملکرد در هر دو شرایط تنش و بدون تنش شود، به عنوان بهترین شاخص در نظر گرفته شد.  بر این اساس شاخص­های STI و GMP به عنوان بهترین شاخص معرفی شده و مناسب­ترین ژنوتیپ­ها بر اساس این شاخص­ها در هر دو مرحله تنش، شامل کادوس، ساحل، نعمت، دانیال و لاین 8 بود. نتایج حاصل از تجزیه به مولفه­های اصلی نشان داد که ژنوتیپ­های دانیال، نعمت و ساحل متحمل و ژنوتیپ­های دمسیاه و لاین 30 حساس به تنش در هر دو مرحله رشدی گیاه برنج بودند.