تحلیلی بر جهانی شدن و تأثیر آن بر کشورهای منطقه خلیج فارس
نویسندگان
1 گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 گروه جغرافیای سیاسی، پردیس البرز، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jhgr.2023.362282.1008618چکیده
از ابتدای قرن 21 موضوع جهانیشدن به عنوان یکی از مسائل و پدیدههای مهم جهان مطرح و بیشترین تأثیر را بر پدیدههای جغرافیایی داشته است. کشورهای منطقۀ خلیجفارس که یکی از مناطق راهبردی جهان به شمار میروند و در برخود با این پدیده نوظهور با چالشها و فرصتهای مختلف امنیتی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی زیادی مواجه بودهاند. این منطقه به جهت دارا بودن بیشترین میزان از ذخایر نفت و گاز جهان دارای موقعیت ژئواکونومی و ژئوپلیتیک خاصی است که همواره مورد توجه قدرتهای بزرگ فرامنطقهای بوده و این موقعیت و ظرفیت ممتاز باعث حضور این قدرتها از همة ابعاد در منطقه و پیدایش چالشهای منطقهای شده است و با وجود دارا بودن ویژگی ژئوپلیتیکی خاص نسبت به پیرامون خود؛ یعنی خاورمیانه در برخورد با مقولۀ جهانیشدن فرایند پیچیدهتری به خود گرفته است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانهای، آرشیوی، اینترنتی و سایتهای مهم بینالمللی و تهیه پرسشنامه به تبیین ابعاد مختلف جهانیشدن در منطقۀ خلیجفارس پرداخته است. نتایج تحقیق نشان میدهد در ابعاد امنیتی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشورهای این منطقه تحت تأثیر فرایند جهانی شدن قرار گرفته اند. جهانی شدن برای کشورهای منطقه هم میتواند فرصتی مطلوب برای توسعه ملی کشورها باشد و هم میتواند تهدیدی برای نظام فرهنگی و هویتی و اجتماعی این کشورها به شمار رود. این کشورها میتوانند با همگرایی و اتحاد در قالب تئوری همتکمیلی به راهکاری مناسب برای توسعه علمی و افزایش درآمد و ثروت و همچنین اقتصاد پویا همراه با رفاه نسبی و از همه مهمتر برقراری امنیت و آسایش دست پیدا کنند.
