سناریوهای واردات گاز از روسیه در چهارچوب دیپلماسی انرژی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
3 گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/rahbord.2025.496371.1764چکیده
در دهههای اخیر، تجارت انرژی به ابزاری کلیدی در سیاست خارجی بازیگران عرصه بینالملل تبدیل شده است. قدرتهای بزرگ از جمله چین، هند، اتحادیه اروپا وابستگی زیادی به تأمینکنندگان انرژی دارند. پس از جنگ اوکراین و افزایش منازعات میان اروپا و روسیه، کشورهای اروپایی تلاش کردند تا از وابستگی خود به مسکو بکاهند. این تصمیم موجب کاهش سطح صادرات انرژی روسیه گردیده و این کشور در جستجوی بازارهای جدید است. ایران بهعنوان یک متحده بالقوه به دلیل وجود موقعیت جغرافیایی، گزینه کاهش بخشی از مازاد گاز روسیه است. در این پژوهش واردات گاز از روسیه از منظر سیاسی و اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته و به این سؤال پاسخ داده میشود که چگونه واردات گاز از این کشور میتواند به ابزاری برای افزایش قدرت سیاسی-اقتصادی ایران در منطقه شود. با توجه به شرایط فعلی، از سرگیری صادرات گاز روسیه به اروپا نامحتمل است. همچنین، صادرات به چین در میانمدت به دلیل نگرانی از وابستگی به روسیه محقق نخواهد شد. ازاینرو، مهمترین گزینه صادرات گاز به ایران است. گاز وارداتی از روسیه میبایست صرف صادرات به کشورهای همسایه گردد؛ این امر میتواند منجر به ایجاد وابستگی متقابل نامتقارن به نفع ایران در روابط با کشورهای منطقه شود و گامی اساسی جهت تبدیل ایران به مرکز مبادلات انرژی خاورمیانه و مصونسازی از تحریمها خواهد بود. در این پژوهش از روش آیندهپژوهی (سناریونویسی) برای پیشبینی سناریوهای آینده طراحی شدهاست. روش گردآوری منابع نیز استفاده از منابع دسته اول، منابع کتابخانهای و اینترنتی است.