رابطه سواد رسانه‌ با احساس تعلق اجتماعی و افزایش مشارکت مدنی(مورد مطالعه جوانان18-29 ساله شهر اصفهان)

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، پژوهشکده مهندسی بحران طبیعی، شاخص پژوه، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین. ایران

doi
10.22034/scm.2025.530010.1893
چکیده

سوادرسانه‌ای به‌عنوان یکی از مهارت‌های حیاتی برای زندگی در جامعه معاصر شناخته می‌شود. این مفهوم به توانایی افراد در تحلیل، ارزیابی و خلق محتواهای رسانه‌ای اشاره دارد و به‌طورمستقیم بر روابط اجتماعی و احساسات‌فردی اثرگذاراست. در این متن به بررسی رابطه بین سوادرسانه با احساس‌تعلق‌اجتماعی و نقش آن در افزایش مشارکت‌مدنی خواهیم پرداخت.این پژوهش به‌صورت پیمایشی، از طریق روش نمونه‌گیری از نوع در دسترس در بین340 نفر از جوانان18-29 ساله، شهر اصفهان صورت‌گرفته‌است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارSPSS23 وAmos23 انجام شده‌است.سوادرسانه‌ای نمره متوسطی در بین نمونه انتخاب‌شده به‌دست آورده‌است که در بررسی نمره میانگین از بیشترین به کمترین ابعاد آن: شناسایی‌تأثیرات‌اجتماعی، استفاده‌مسئولانه از رسانه، تولید محتوا، تحلیل‌محتوا و ارزیابی‌اعتبار بوده‌است. احساس‌تعلق‌اجتماعی نیز با احتساب نمره متوسط و ابعاد آن به ترتیب: بعد حمایت‌اجتماعی، تعاملات‌اجتماعی و احساس‌هویت‌گروهی بوده‌است. نمره مشارکت‌مدنی نیز در حد متوسط به‌دست آمد. همچنین رابطه بین متغیر سوادرسانه‌ای با احساس‌تعلق‌اجتماعی و افزایش مشارکت‌مدنی معنادار گردید. در بررسی متغیرهای زمینه‌ای، رابطه‌ای بین سن و سوادرسانه‌ای و همچنین تفاوت میانگینی بر حسب جنسیت، میزان تحصیلات و وضعیت تاهل با سوادرسانه‌ای به‌دست نیامد. همچنین در بررسی مدل معادله ساختاری نیز، اثر سوادرسانه بر مشارکت‌مدنی و احساس‌تعلق‌اجتماعی معنادار گردید.