نقش بلوغ عاطفی و جوّ عاطفی خانواده در مصرف رسانه‌ای دانش‌آموزان دختر با واسطه گری رابطه با همسالان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی و نویسنده مسوول، گروه علوم تربیتی، دانشگاه یزد

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه یزد

3 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه یزد

4 دانشجوی دکتری روان شناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22034/scm.2025.500245.1841
چکیده

امروزه استفاده از رسانه‌ها و فضای مجازی به محبوب‌ترین پدیده در زندگی بشر تبدیل شده است. در این میان، نوجوانان دختر، از اصلی ترین مصرف کنندگان تاثیرپذیر، ذوق زده و شیفته محصولات رسانه ای هستند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش بلوغ عاطفی و جوّ عاطفی خانواده در مصرف رسانه‌ای با واسطه‌گری رابطه با همسالان در دانش آموزان دختر تعیین شد. روش پژوهش، توصیفی- همبستگی بود. جامعه پژوهش، شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر یزد (شامل 16166 نفر) بود. حجم نمونه، تعداد 1152 نفر تعیین شد که از مدارس به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌‌های بلوغ‌ عاطفی (شینگ و بارگاوا، 1991)، جوّ عاطفی خانواده (هیل برن، 1964)، مصرف رسانه‌ای (محمودیان و همکاران، 1394) و رابطه با همسالان (هادسون، 1992) بود. داده‌ها در در قالب مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بین بلوغ عاطفی و مصرف رسانه‌ای رابطه معنادار و منفی وجود دارد، ولی بین جوّ عاطفی خانواده با مصرف رسانه‌ای و نیز بین رابطه با همسالان با مصرف رسانه‌ای، رابطه مثبت و معنادار به‌دست آمد. همچنین، نقش میانجی‌گری رابطه با همسالان در رابطه بین بلوغ عاطفی با مصرف رسانه‌ای و نقش میانجی‌گری رابطه با همسالان در ارتباط بین جوّ عاطفی خانواده با مصرف رسانه‌ای معنادار است. بر اساس یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود در آموزش های دوره تحصیلی متوسطه، به آموزش مهارت‌های مصرف رسانه‌ای، کارگاه‌های تخصصی خانواده محور با سرفصل‌های جوّ عاطفی خانواده، بلوغ عاطفی و رابطه با همسالان برگزار شود.