حکمرانی اقتصادی بخش کشاورزی در راستای تحقق بند 6 سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه: مطالعه موردی خودکفایی محصول راهبردی برنج
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 سید اسماعیل میرعمادی، دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد بین الملل، دانشکده حکمرانی مطلوب، دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران،
doi
10.22034/rahbord.2025.425299.1617چکیده
بخش کشاورزی بهعنوان بخش اصلی تأمینکننده امنیت غذایی، یکی از اصلیترین زیربنای اقتصادی و امنیتی هر کشوری محسوب میگردد. به دلیل شرایط اقلیمی و آب و هوایی کشور و نیز تهدیداتی که از خارج از کشور امنیت غذایی کشور را تهدید میکند، توجه به افزایش تولید و نیل به خودکفایی در کالاهای راهبردی امری ضروری به نظر میرسد که در سیاستهای کلی نظام نظیر بند 6 سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه به صراحت به آن تأکید کرده است. برنج با سرانه مصرف مطلوب سالانه 5/36 کیلوگرم که دومین محصول پرمصرف کشاورزی بعد از گندم در ایران محسوب میشود، بهعنوان یک محصول راهبردی جایگاه ویژهای در کشور دارا است. این پژوهش با استفاده از تحلیل داده و روش کتابخانهای و پرسش نخبگانی به محاسبه ضریب خودکفایی در محصول راهبردی برنج پرداخته و در راستای ضرورت تحقق خودکفایی این محصول در کشور به دنبال پاسخ به این پرسش است که نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها در این حوزه کدامند؟ و راهبردهای لازم برای تحقق خودکفایی در محصول برنج چیست؟ نتایج این تحقیق نشان میدهد که باید برای این مهم راهکار یک بسته سیاستی بهصورت همزمان اجرا کرد که شامل شناسایی زمینهای بالقوه و بالفعل، ایجاد آببندان و ذخیره آبهای سطحی، انتقال دانش نوین به کشاورزان، تولید بذر مناسب، ایجاد تعاونی مصرف برای تهیه سم و کود و تعاونی فروش برای محصول تولیدی، ایجاد تعرفه مناسب گمرکی برای واردات و تنظیم بازار، یکپارچهسازی مزارع و استفاده از ادوات نوین است تا با انجام همزمان این اقدامات، افزایش تولید برنج و خودکفایی محقق شود.