بررسی روابط ایران و تاجیکستان از منظر هیدروپلیتیک و ژئوکالچر
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 دانشآموخته کارشناسی ارشدگروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
چکیده
آسیای مرکزی بهواسطه اهمیت ژئواستراتژیک خود، در نظر قدرتهای منطقهای و جهانی جایگاه بسیار مهمی دارد و این قدرتها همواره در تلاش برای حضور در این منطقه بوده اند. بگونهای که از سده نوزده به بعد یکی از مناطق حساس ژئوپلیتیک جهان بوده است. در میان ویژگی کلان راهبردی این منطقه در نظام ژئوپلیتیک جهانی در درون نیز این منطقه دارای برخی ویژگیها و عناصر جغرافیایی است که آن را واجد برخی چالشهای ژئوپلیتیک قرار داده است که از جمله مهمترین آنها موضوع آب است. در این میان کشور تاجیکستان به دلیل دارا بودن بخش مهمی از منابع آب منطقه از موقعیت فرادستی در آسیای مرکزی برخوردار است. بنابراین آسیای مرکزی و به ویژه تاجیکستان به واسطه داشتن اشتراکات فراوان فرهنگی با ایران، واجد اهمیت استراتژیک برای ایران است. با توجه به چنین امری مساله پژوهش حاضر این است که ضرورت ژئوپلیتیک حضور ایران در تاجیکستان چیست و فرصتها و ابزارهای موجود در این میان دربرگیرنده چه مواردی است، همچنین عرصه بازیگری ایران در ژئوپلیتیک این منطقه چیست؟ یافتههای پژوهش گویای آن است که با توجه به موقعیت برتر هیدروپلیتیک تاجیکستان در آسیای مرکزی به نظر میرسد سرمایه گذاری ایران در پروژههای آبی تاجیکستان در کنار پیوندهای فرهنگی دو کشور میتواند راهکار مناسب و کم هزینهای برای پیشبرد علایق ژئوپلیتیک ایران در راستای گسترش حوزه نفوذ در منطقه آسیای مرکزی بوده و به دست بالای ژئوپلیتیک ایران نسبت به رقبای منطقهای و فرامنطقهای در این منطقه ژئوپلیتیک منجر شود.