شناسایی و بررسی پیشرانهای جنگ ترکیبی آمریکا علیه ج.ا.ا ایران با رویکرد آیندهپژوهی و ارائه راهبردهای مقابلهای
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم سیاسی و مطالعات انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
10.22034/rahbord.2025.515283.1800چکیده
مفهوم جنگ در عصر حاضر با تحولات پیچیده جوامع و متنوعتر شدن ابزارهای نوین تقابل، به شکل جنگ ترکیبی (هیبریدی) ظهور یافته است. این پژوهش با هدف شناسایی پیشرانهای مؤثر بر سیاست جنگ ترکیبی آمریکا علیه ایران و ارائه راهبردهای مقابلهای جمهوری اسلامی ایران با رویکرد آینده پژوهانه طراحی شده است. در همین راستا، سوال اصلی پژوهش آن است که پیشرانهای موثر بر پیشبرد سیاست جنگ ترکیبی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و راهبردهای مقابله با آن چیست؟ باتوجه به ماهیت پدیده جنگ ترکیبی و اقدامات آمریکا، نظریه واقعگرایی چارچوب نظری مورد استفاده در پژوهش است. با استفاده از روش کیفی اسنادی و سناریونویسی، پیشرانهایی همچون تنشهای سیاسی منطقهای و بینالمللی، تحریمهای اقتصادی، جنگ سایبری، و نقش رسانههای نوین به عنوان محرکهای اصلی جنگ ترکیبی آمریکا تحلیل شدهاند. در مقابل، اقدامات ایران در حوزههای دیپلماسی فعال، اقتصاد مقاومتی، امنیت سایبری، بازدارندگی نظامی و انسجام اجتماعی به عنوان راهبردهای مقابله کشورمان با جنگ ترکیبی آمریکا بررسی و درنظر گرفته شدهاند. سناریوهای احتمالی آینده با درنظر گرفتن راهبردهای ایران در چهار چارچوب «کاهش تنشها»، «افزایش تنشها»، «تداوم وضعیت فعلی» و «جنگ تمام عیار» مورد تحلیل قرار گرفتند. راهبردهای انعطافپذیر و چندوجهی ایران میتواند احتمال سناریوهای بحرانی را کاهش داده و تابآوری ملی را در برابر جنگ ترکیبی افزایش دهد. یافتهها نشان میدهد سناریوی محتمل «تداوم وضعیت فعلی» با تأکید بر تعاملات محدود و فشارهای غیرمستقیم همراه است، اما راهبردهای ایران میتواند احتمال سناریوهای مطلوبتر مانند «کاهش تنشها» را تقویت کند.