تحلیل تحولات تاریخی و رویه‌های بین‌المللی حفظ صلح در منطقه با تاکید بر قضیه غزه

نویسندگان

1 گروه حقوق بین الملل، واحد دشتستان، دانشگاه آزاد اسلامی، دشتستان، بوشهر، ایران

2 گروه حقوق بین الملل، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2026.581638.4441
چکیده

تحولات معاصر در نظام بین‌الملل نشان می‌دهد که مدیریت منازعات منطقه‌ای و جلوگیری از گسترش بحران‌ها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های امنیتی و حقوقی تبدیل شده است. هدف این پژوهش تحلیل تحولات تاریخی و بررسی رویه‌های بین‌المللی حفظ صلح در منطقه با تأکید بر قضیه غزه و ارزیابی میزان کارآمدی سازوکارهای حقوقی و نهادی در مدیریت این بحران است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‌ها با استفاده از روش کتابخانه‌ای و بررسی منابع حقوقی، اسناد بین‌المللی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و مطالعات علمی مرتبط گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه نظام بین‌المللی از ابزارها و نهادهای مختلفی برای حفظ صلح و مدیریت منازعات برخوردار است، اما در بحران غزه کارآمدی این سازوکارها تحت تأثیر عوامل سیاسی، پیچیدگی‌های میدانی و تعارض منافع بازیگران مختلف با محدودیت‌هایی مواجه شده است. بررسی روند تاریخی تحولات و عملکرد نهادهایی مانند شورای امنیت، سازمان‌های بشردوستانه و ابتکارات دیپلماتیک نشان می‌دهد که اقدامات بین‌المللی بیشتر در قالب مدیریت موقت بحران و کاهش پیامدهای انسانی درگیری‌ها نمود یافته و کمتر به حل ریشه‌ای منازعه منجر شده است. در نتیجه می‌توان گفت که تقویت هماهنگی میان نهادهای بین‌المللی، توسعه سازوکارهای نظارتی مؤثر و توجه همزمان به ابعاد سیاسی، حقوقی و انسانی بحران می‌تواند نقش مهمی در افزایش کارآمدی نظام حفظ صلح ایفا کند و زمینه‌های لازم برای حرکت به سوی صلح پایدار در منطقه را فراهم سازد.