تبیین پارادایمهای رئالیسم و لیبرالیسم در مناسبات هیدروپلیتیکی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، البرز، ایران.
2 استادیار، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
چکیده
مسائل روزافزون هیدروپلیتیکی به یکی از مسائل راهبردی در روابط بینالملل تبدیل شدهاند. درخصوص آبهای فرامرزی، این مسائل بهطور مستقیم تحت تأثیر مناسبات سیاسی و امنیتی بین دولتها قرار میگیرند که میتوانند راهبردهای سیاستی و امنیتی دولتها را تحت تأثیر قرار دهند. در طول تاریخ، پارادایمهای متفاوتی نسبت به مقوله مراودات هیدروپلیتیکی وجود داشته است که واکاوی آنها از اهمیت بسزائی برخوردار است زیرا نمایانگر آن است که سیاستها و راهبردهای اتخاذ شده در مناسبات هیدروپلیتیکی ریشه در چه نگرشی دارند، دارای چه نواقصی هستند و چگونه میتوانند بهبود یابند. این مقاله، با ماهیت بنیادی-نظری و روش توصیفی-تحلیلی به تبیین بازتاب پارادایمهای رئالیسم و لیبرالیسم و نظریات آنها در مناسبات هیدروپلیتیکی میپردازد. نتایج مطالعات نشان میدهد به دلیل وجود رابطه درهمتنیده «سیاست، امنیت، هویت و آب»، تحلیل مناسبات هیدروپلیتیکی نیازمند فراپارادایمی اندیشیدن است زیرا هر پارادایم، تنها از زاویهای خاص به این مناسبات مینگرد و انتخاب هر رویکرد میتواند تأثیر جدی بر نحوه تحلیل روابط و تبیین راهبردهای کشورها در مواجهه با مسائل هیدروپلیتیکی در نظام بینالملل داشته باشد.