شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر در طراحی نظام اکتساب فناوری‌های نوظهور نیروهای مسلح

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران،ایران

2 استادیار گروه مدیریت راهبردی فضای سایبر، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

3 دانشیار هوافضا و آیرودینامیک، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

4 استادیار گروه مدیریت دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

doi
10.22034/rahbord.2024.467486.1690
چکیده

فناوری‌های نوظهور فناوری‌هایی هستند که انتظار می‏رود طی افق زمانی 10 تا 20 سال به مرحله بلوغ می‌رسند و فرصت‌هایی را ارائه می‌دهند، اما چالش‌هایی را نیز برای تصمیم‌گیرندگان نظام اکتساب در حوزه دفاع و نیروهای مسلح ایجاد می‌کنند. منظور از نظام‌ در اینجا هنجارها، قوانین، انتظارات، اهداف، نهادها و انگیز‌هایی که  هدایتگر عکس‌العمل سازمان‌های نظامی در مواجهه با فناوری‌های نوظهور است و  همچنین زیرساخت‌ها و مبادلاتی است که برای سازمان‌های نظامی در ورود به این حوزه ضرور‌اند. نظام‌هایی که دارای ساختاری منظم از اجزای اساسی ( قطعات، روابط و رفتار) هستند و در تعاملی پویا با یکدیگر و محیط قرار دارند. مقاله حاضر در تلاش است تا با استفاده از روش فراترکیب، یافته‌های مطالعات صورت گرفته در این خصوص را به صورت نظامند بررسی کرده و بر اساس فرایند شکل‌گیری و دستاورد خروجی، به تحلیل آن‌ها بپردازد.برای این منظور، با مراجعه به اسناد و مدارک معتبر قابل دسترس در پایگاه‌های الکترونیکی در بازه زمانی 2008 تا 2023  از میان 235 مقاله انتخابی، تعداد 64 مقاله مناسب شناسایی شدند. به‌منظور تحلیل مقاله‌های انتخاب شده و شناسایی ابعاد و مولفه‌های موثر در طراحی نظام اکتساب فناوری‌های نوظهور از روش تحلیل محتوا استفاده شد. در ادامه به منظور اعتبارسنجی مفاهیم استخراج شده، از روش دلفی و با حضور تعدادی از صاحبنظران بهره جسته شد. یافته­ها  در قالب 6بعد و 24 مولفه شامل«دیدبانی هوشمند راهبردی فناوری‌»، ، «مدیریت راهبردی توان رزمی»، «مدیریت راهبردی فناوری»، «مدیریت راهبردی اکتساب فناوری»، «مدیریت راهبردی چرخه عمر فناوری»، و «رهبری فناوری» ارائه شد.