شناسایی مؤلفه‌ها و نشانگرهای اخلاق پژوهش در آموزش عالی و واکاوی آنها در منابع روش تحقیق فارسی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

هدف اصلی از اجرای پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌ها و نشانگرهای اخلاق پژوهش در آموزش عالی و واکاوی آنها در کتاب‌های روش تحقیق فارسی بود که با روش توصیفی – تحلیلی انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل همه کتاب‌ها، مقاله‌ها، منشورها و موازین اخلاق پژوهش، مدارک و منابع مرتبط با اخلاق پژوهش در بین سال‌های 1350 تا 1396 بود. روش نمونه‌گیری از نوع سرشماری بود و با توجه به محدود بودن جامعه، از تمتمی منابع و مراجع استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها، فرم فیش‌برداری بود و برای تحلیل و جمع‌بندی یافته‌ها از شیوه تحلیل کیفی استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد به‌طور کلی، سه مؤلفه و برای هر مؤلفه نشانگرهایی برای اخلاق پژوهش قابل طرح است که عبارت‌اند از 1- اصول اخلاقی پژوهشگر و موارد مربوط به آن؛ 2- اصول اخلاقی مرتبط با شرکت‌کنندگان پژوهش و موارد مربوط به آن؛ 3- اصول اخلاقی مرتبط با انتشار نتایج پژوهش و موارد مربوط به آن. همچنین نتایج نشان داد در کتاب‌های روش تحقیق، در ارتباط با مؤلفه‌ها و نشانگرهای اخلاق پژوهش، به‌طور پراکنده و سطحی، مباحثی ارائه شده است. درمجموع با نظر به اهمیت و منزلت اخلاق پژوهش در نظام آموزش عالی، ضروری است تا در حوزه نظر و عمل، توجه ویژه‌ای به آن معطوف شود.