ژئوپلیتیک و توسعه طلبی ارضی آلمان نازی: تأثیر اندیشه‌های کارل هاس‌هوفر بر هیتلر

نویسندگان

1 کاندیدای دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
چکیده

ارتباط تاریخی میان دانش ژئوپلیتیک و رژیم آلمان نازی باعث شد تا این رشته در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم مدت‌ها مورد بی‌توجهی قرارگرفته و از محافل آکادمیک حذف شود، این مقاله با هدف بررسی رابطه میان ژئوپلیتیک و آلمان نازی به مطالعه چگونگی نفوذ اندیشه‌های کارل هاس‌هوفر بر هیتلر پرداخته و تاثیر آن بر سیاست خارجی رایش سوم و همچنین توجیهات علمی توسعه‌طلبی ارضی نازی‌ها را با روش توصیفی–تحلیلی ارزیابی می‌کند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد هاس‌هوفر با توسعه مفاهیمی هم‌چون فضای حیاتی، اوتارکی، مرزهای سیال و ابرمنطقه‌ها در تحولات منتهی به جنگ جهانی دوم تأثیرگذار بود که از جمله می‌توان به پیمان ضدکمینترن، کنفرانس مونیخ، الحاق چکسلواکی و حمله به لهستان اشاره کرد، با این حال در آثار انگلیسی زبان منتشر شده نسبت به میزان تأثیر هاس‌هوفر و نقش دانش ژئوپلیتیک در تحولات جنگ جهانی دوم اغراق و سیاه نمایی صورت پذیرفته است، در حالی‌که هاس‌هوفر در سال‌های جنگ اختلافاتی با نازی‌ها داشت و حمله به شوروی نیز مخالف نظریات وی بود.